Tư Duy Phân Tích

649

Tư duy phân tích là tư duy về một đối tượng để tìm các thành phần tham gia vào đối tượng, các mối liên kết, quan hệ để xác định các đặc điểm, tính chất, vai trò, đặc trưng của đối tượng trong mối quan hệ với các đối tượng khác. Tư duy phân tích có xu hướng tư duy theo chiều sâu. Mức độ sâu sắc của tư duy được đánh giá qua các yếu tố như đặc điểm, tính chất, đặc trưng, vai trò mà tư duy phân tích tìm được.

1. Tư duy phân tích là gì?

Tư duy phân tích
Tư duy phân tích là gì?

Muốn hiểu được tư duy phân tích thì bạn phải hiểu tư duy là gì? Thật khó để có thể định nghĩa được tư duy một cách rõ ràng. Bạn có thể hiểu trong cuộc sống, có rất nhiều cái mà ta chưa thật sự biết và hiểu rõ về nó. Song để làm chủ được thực tiễn cuộc sống này con người cần phải hiểu thấu đáo, phải soi ra được bản chất, quy luật, mối quan hệ, tính liên hệ của những điều ta chưa biết. Đó gọi là tư duy.

Lấy ví dụ cụ thể để hiểu rõ hơn về tư duy:

  • Bạn tham gia một cuộc thi chạy, để đến được đích bạn có 2 cách. Cách thứ nhất là băng qua con sông có cây cầu bắc ngang, cây cầu làm bằng khúc gỗ, rất trơn trượt, nếu bị rớt xuống thì phải dừng lại cuộc chơi, tuy nhiên lợi thế của cách này là gần với đích đến hơn. Cách thứ 2 là chạy theo con đường vòng, men theo bờ sông để đến đích, con đường bằng phẳng dễ đi, không có chướng ngại vật, tuy nhiên con đường này xa hơn và cần nhiều thời gian hơn. Lúc này bạn phải suy nghĩ, lựa chọn và tính toán đâu là phương án tối ưu để bạn giành được chiến thắng. Sự suy nghĩ để lựa chọn cách đến đích như ví dụ trên gọi là tư duy.
  • Hay là khi giải một bài toán, bạn cần làm các bước như đọc đề, xem xét dữ kiện, tìm phương pháp giải, công thức định lý để áp dụng là gì,… bạn cần phải tư duy những cái này trước khi giải được đáp án của bài toán đó.
  • Tư duy là hoạt động của hệ thần kinh con người. Chúng không diễn ra ở tai, mắt hay tim mà diễn ra ở bộ não con người chúng ta, thần kinh trung ương. Dù nhanh chậm, ít nhiều, sâu hay cạn thì chúng đều xảy ra ở đó.
  • Hay nói cách khác, tư duy là sự phản ánh quá trình nhận thức của con người ở trình độ cao một cách khái quát, tích cực, gián tiếp và sáng tạo về thế giới, sự vật, hiện tượng bên ngoài qua các khái niệm, suy lý và phán đoán.

Khái niệm về tư duy phân tích

Phân tích là sự chia nhỏ sự việc, sự vật, vấn đề, sự kiện, tình huống…, được gọi chung là đối tượng thành các thành phần nhỏ để xem xét, đánh giá về các mặt và mối liên hệ giữa các thành phần, vai trò và ảnh hưởng của từng thành phần trong các đối tượng.

Trên cơ sở các phân tích, đánh giá phía trên nhằm xác định mối quan hệ và ảnh hưởng của đối tượng này đến đối tượng khác. 

  • Tư duy phân tích là tư duy về một đối tượng để tìm các thành phần tham gia vào đối tượng, các mối liên kết, quan hệ để xác định các đặc điểm, tính chất, vai trò, đặc trưng của đối tượng trong mối quan hệ với các đối tượng khác.
  • Tư duy phân tích có xu hướng tư duy theo chiều sâu. Mức độ sâu sắc của tư duy được đánh giá qua các yếu tố như đặc điểm, tính chất, đặc trưng, vai trò mà tư duy phân tích tìm được.

Theo Charles Wilson “tư duy phân tích là một chuỗi các kỹ năng giải quyết vấn đề và phản biện vấn đề, sẽ giúp cho những người làm việc trong các doanh nghiệp tự chủ tốt hơn những kỳ vọng của mình, xoay sở tốt hơn trong nhiều tình huống của”

Tư duy phân tích sẽ giúp nhà quản trị đưa ra những quyết định đúng đắn và chính xác bằng những số liệu thống kê và lập luận một cách logic. Tuy nhiên với một số ngành bị thiếu hụt số liệu hoặc cập nhật số liệu không liên tục, bị gián đoạn, dẫn đến quá trình phân tích gặp khó khăn. Một số trường hợp phân tích số liệu cần thời gian nên kéo theo quá trình đưa ra quyết định lâu hơn, dẫn đến những rủi ro trong đó doanh nghiệp có thể bị mất cơ hội trên thị trường cạnh tranh như hiện nay.

Với cuộc sống phát triển, thời đại công nghệ kỹ thuật lên ngôi nên guồng công việc quay liên tục đòi hỏi con người phải có tư duy phân tích để kịp thời giải quyết công việc của mình từ các nguồn thông tin. Vì vậy đòi hỏi bạn cần phải thu thập, xem xét và đánh giá dữ liệu để từ đó có lập luận, phân tích và đưa ra quyết định cuối cùng chính xác.

Người có kỹ năng tư duy phân tích là người luôn suy nghĩ về một vấn đề theo cả hai chiều sâu và rộng. Loại tư duy này có thể đạt được thông quá quá trình học tập, rèn luyện và cải thiện nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề, đồng thời có thể có những suy nghĩ sáng tạo, những ý tưởng mới mẻ, có thể lên kế hoạch, phân tích xử lý thông tin một cách logic.

2. Quá trình tư duy phân tích bao gồm 3 bước chính

2.1. Thu thập thông tin

Đây là bước đầu tiên của tư duy phân tích để giải quyết vấn đề. Bạn cần phải thu thập những thông tin liên quan. Sau đó đánh giá những thông tin có giá trị và loại bỏ những thông tin không liên quan đến vấn đề.

Việc tổng hợp thông tin đòi hỏi bạn phải đặt ra những câu hỏi logic và hợp lý liên quan đến vấn đề mà nhờ nó có thể được quyết định hiệu quả đối với vấn đề đang phải đối mặt.

2.2. Nhận diện vấn đề

Khi nói đến tư duy phân tích, điều quan trọng là phải có kỹ năng nhận diện vấn đề dựa vào xu hướng, mối liên kết và quan hệ nhân quả giữa các thông tin đã được tổng hợp.

2.3. Sắp xếp thông tin

Sau khi thông tin đã được thu thập, chúng ta phải phối hợp và sắp xếp tất cả những phần thông tin một cách hợp lý. Dựa vào đó để có cái nhìn sâu sắc, những ý tưởng để đưa ra kết luận phù hợp. Đây chính là nền tảng cho những giải pháp tiềm năng để giải quyết vấn đề.

3. Các nguyên nhân dẫn đến tư duy phân tích không đạt được hiệu quả

  • Tư duy phân tích đòi hỏi phải có dữ liệu, nhưng thu thập và phân tích dữ liệu về vấn đề là không bao giờ đủ, thường có xu hướng tập trung vào quá khứ hoặc hiện tại
  • Tư duy phân tích có nhiệm vụ tổng quát hóa giải pháp cho các vấn đề, sau đó áp dụng giải pháp đó cho các tình huống khác nhau, và  không có vấn đề nào hoàn toàn giống nhau cả.
  • Các vấn đề phức tạp không phải chỉ có một giải pháp có thể sử dụng mãi mãi mà không cần có sự thay đổi.
  • Sự sáng tạo trong tư duy phân tích chỉ áp dụng tại giai đoạn tạo ra ý tưởng và giải pháp chứ không phải áp dụng từ giai đoạn định nghĩa bản chất của vấn đề.
  • Tư duy phân tích thường bắt chúng ta nhìn nhận thế giới theo quan điểm của cá nhân, bỏ qua những đối tượng liên quan khác.
  • Tư duy phân tích có xu hướng tạo ra giải pháp dựa trên điều kiện quá khứ và hiện tại mà không phải tương lai.
  • Tư duy phân tích có xu hướng tăng tính mâu thuẫn, tạo ra sự chia cắt giữa người với người.

4. Các cách để cải thiện kỹ năng tư duy phân tích

Tư duy phân tích
Cách cải thiện tư duy phân tích

Cách thứ nhất: Quan sát

Hãy quan sát những người xung quanh bạn bằng cách sử dụng các giác quan để cảm nhận điều đang xảy ra. Đặc biệt phải sử dụng não bộ, tư duy để cảm nhận, đâu đó sẽ có những điều khiến bạn cảm thấy thích thú.

Cách thứ 2: Đọc sách

Để cải thiện được tư duy phân tích của mình, bạn phải giữ cho tâm trí, đầu óc không ngừng vận động. Đọc sách là một trong những cách cải thiện được kỹ năng này. Tuy nhiên cũng cần phải có chiến lược đọc để đạt được hiệu quả, đọc theo kiểu chủ động, tự giác và chọn lọc để hiểu sâu về cái mình đang đọc. Cùng với đó phải tự đặt ra câu hỏi liên quan đến chủ đề đang đọc. Có thể dùng phương pháp đánh dấu, ghi chú, đọc thành tiếng, đặt câu hỏi trong quá trình đọc và có thể dự đoán được kết quả của chủ đề đang đọc.

Cách thứ 3: Biết được cách mà một sự vật, hiện tượng hoạt động 

Ngoài việc tìm ra giải pháp, bạn cần phải hiểu rõ cách mà một sự vật, hiện tượng vận hành, hoạt động theo quy trình, quy luật như thế nào. Đây là một trong những điều quan trọng trong việc kích thích khả năng tư duy phân tích của bạn.

Cách thứ 4: Đặt câu hỏi

Sự tò mò sẽ khiến chúng đầu óc chúng ta trở nên phát triển hơn. Càng tò mò về một điều gì đó thì nhận thức, suy nghĩ, tư duy sẽ được cải thiện vì chúng ta có mong muốn tìm được  đáp án cho điều mà chúng ta thắc mắc, điều này làm cho não sẽ phải hoạt động, vận hành hơn mức bình thường. Càng đặt nhiều câu hỏi, kỹ năng giải quyết vấn đề sẽ được nâng cao, khả năng ghi nhớ cũng được cải thiện và phát triển.

Cách thứ 5: Chơi những trò chơi liên quan đến trí não

Có một số loại trò chơi giúp kích thích và phát triển não bộ chúng ta, đặc biệt là kỹ năng về tư duy phân tích ví dụ như cờ vua, cờ tướng, giải ô chữ,…bạn có thể vận dụng tư duy phân tích vào trò chơi để giải quyết chúng trong trạng thái thoải mái mà không bị áp lực.

Cách thứ 6: Thực hành kỹ năng giải quyết vấn đề

Luôn suy nghĩ rằng bất kì một vấn đề nào cũng đều có giải pháp để giải quyết nó. Phải hình dung ra được và hiểu một cách sâu sắc về chủ đề mà bạn đang nói. Đặt ra những giải pháp dự phòng và thử nghiệm xem đâu là giải pháp tốt nhất và hợp lý nhất để lấy nó làm giải pháp chính.

Cách thứ 7: Suy nghĩ đến quyết định của mình

Trong công việc, việc cần đưa ra những quyết định quan trọng là điều chắc chắn xảy ra, cần phải suy nghĩ một cách kỹ lưỡng, phân tích các vấn đề, mối liên quan và hợp lý hóa quyết định đó. Cần nắm rõ quyết định này mang lại lợi ích hay bất lợi gì. Nếu đang gặp khó khăn  có thể xin ý kiến của cấp trên hay chuyên gia để có lời khuyên thỏa đáng.Hoặc có thể  bạn cần phải tiến hành nghiên cứu sâu hơn rộng hơn để nắm bắt vấn đề. Nên tự đặt ra câu hỏi cho mình rằng liệu đây có phải là giải pháp tốt nhất hay không, cần phải linh hoạt và chủ động trong suy nghĩ để tìm đáp án cho mình.

====

LÀM THẾ NÀO ĐỂ TÌM RA NGUYÊN NHÂN CƠ BẢN CỦA VẤN ĐỀ?
Với cá nhân mình việc tìm ra căn nguyên của vấn đề luôn là một trong những kỹ năng mà mình muốn tích góp mỗi ngày, bởi nó có tác dụng cực kỳ to lớn trong công việc cũng như trong cuộc sống hằng ngày của mình.
Nhưng để tìm ra được mấu chốt của sự việc lại không hề đơn giản, và rồi mình tìm kiếm được một phương pháp mang tên “tư duy 5WWHY”khi đọc cuốn “Tư duy sâu”.
Phương pháp tư duy 5WHY là thuật ngữ dùng để chỉ hành động liên tiếp truy hỏi “Tại sao?”cho đến khi tìm ra nguyên nhân then chốt của vấn đề.
Như vấn đề mặt tường của một viện bảo tàng bị ăn mòn, thường xuyên quét lại sơn làm mới mà cuốn “Tư duy sâu” có nêu ra làm ví dụ dẫn chứng. Đúng là với một người từ duy bình thường sẽ chỉ nghĩ đơn giản rằng, tường bị ăn mòn thì quét lại sơn là xong thôi. Nhưng với cách xử lý này rõ ràng chúng ta chỉ sửa chữa nó được trong một khoảng thời gian ngắn.
Nhưng với phương pháp tư duy 5WHY, việc chúng ta liên tục đặt câu hỏi “Tại sao” sẽ tìm ra được nguyên nhân sâu xa việc tường bị ăn mòn là do nhân viên vệ sinh sử dụng chất tẩy rứa có tính ăn mòn cao, vậy thì nên yêu cầu nhân viên không dùng loại chất tẩy rửa ấy nữa. Nhưng cũng lại hỏi “tại sao nhân viên lại phải dùng đến chất tẩy rửa mạnh như thế” – là bởi trên tường có rất nhiều phân chim, dùng chất tẩy rửa thông thường sẽ không thể sạch được. Vậy tại sao trên mặt tường lại có phân chim – là bởi trên tường có nhiều nhện, mà chim lại ăn nhện. Nhưng tại sao lại có nhiều nhện – bởi trên tường có cửa sổ, buổi tối ánh sáng đèn hắt ra ngoài sẽ thu hút côn trùng đậu vào, mà nhện lại ăn côn trùng nên nhện xuất hiện ở đó. Từ những câu hỏi Tại sao ấy mà chúng ta tìm ra được nguyên nhân cuối cùng và đưa ra giải pháp hiệu quả là lắp đặt rèm cửa chắn sáng, thì sẽ ngăn được ánh sáng thu hút côn trùng và như thế những việc sau đó sẽ không xảy ra nữa.
Thông qua phương pháp tư duy 5WHY này, mình đã học hỏi được quá trình tư duy để đưa ra được những quyết định giải quyết vấn đề một cách thật đúng đắn. Tất nhiên bảo 5WHY nhưng không phải lúc nào cũng phải đặt cho đủ 5 câu hỏi, hay là chỉ được đặt 5 câu hỏi thôi đâu.
Không chỉ có phương pháp tư duy này mà cuốn “Tư duy sâu” còn giới thiệu cho mình rất nhiều cách thức để tư duy logic, góp phần nâng cao khả năng tư duy giải quyết vấn đề. Đúng là một cuốn sách đáng đọc vô cùng.

_____________________________________________________________________________________

bài 1

Định nghĩa :

Tư duy phân tích (critical thinking) là một chuỗi các kỹ năng giải quyết vấn đề và phản biện vấn đề, sẽ giúp cho những người làm việc trong các doanh nghiệp tự chủ tốt hơn những kỳ vọng của mình, xoay sở tốt hơn trong nhiều tình huống của một sự việc, tự tin hơn khi tham gia thảo luận một vấn đề và cảm thấy vui vẻ hơn trong công việc.”

Charles Wilson.

____________________________________________________________________________

bài 2

3 Phương Thức Tư Duy: Tư Duy Đột Phá, Phân Tích Và Tổng Hợp

Một nguyên lý cốt lõi của nhân loại là khả năng tư duy với trí tưởng tượng và sự sáng tạo phong phú. Đó có ý nghĩa là khả năng của chúng ta và sự quyết định hành động một cách nhất quán theo các cách khác nhau xác định chúng ta là một loài đặc biệt trên hành tinh này.

Một nguyên lý cốt lõi của nhân loại là khả năng tư duy với trí tưởng tượng và sự sáng tạo phong phú. Đó có ý nghĩa là khả năng của chúng ta và sự quyết định hành động một cách nhất quán theo các cách khác nhau xác định chúng ta là một loài đặc biệt trên hành tinh này.

1. Tư duy tổng hợp (Convergent Thinking)

– Dựa trên logic.

– Tên gọi khác: Tư duy phản biện, tư duy theo chiều dọc, tư duy phân tích, tư duy tuyến tính.

Tổng quan: “Tư duy tổng hợp là một thuật ngữ được đặt ra bởi Joy Paul Guilford ‘(người cũng đặt ra thuật ngữ cho cách suy nghĩ ‘ngược lại ‘,’Tư duy phân tích’).

‘Nó thường có nghĩa là khả năng đưa ra được câu trả lời “đúng” cho các câu hỏi tiêu chuẩn không đòi hỏi nhiều sự sáng tạo, ví dụ trong hầu hết các nhiệm vụ trong trường học và các bài kiểm tra trắc nghiệm được chuẩn hóa về trí thông minh.

Tư duy tổng hợp thường được sử dụng kết hợp với tư duy phân tích.

Tư duy tổng hợp là suy nghĩ tập trung vào việc tìm và đưa ra một câu trả lời duy nhất, được thiết lập tốt cho một vấn đề nào đó.

+ Tư duy tổng hợp được sử dụng như một công cụ trong giải quyết vấn đề sáng tạo. Khi một cá nhân đang sử dụng tư duy phê phán để giải quyết vấn đề, họ có ý thức sử dụng các tiêu chuẩn hoặc xác suất để đưa ra các phán đoán.

+ Điều này trái ngược với suy nghĩ phân tích khi phán đoán được trì hoãn trong khi tìm kiếm và chấp nhận nhiều giải pháp khả thi.’

2. Tư duy phân tích (Divergent Thinking)

– Dựa trên sự tưởng tượng.

– Tên gọi khác: Tư duy sáng tạo, tư duy theo chiều ngang

– Tổng quan: ‘Tư duy phân tích là một quá trình hay phương pháp tư duy được sử dụng để tạo ra những ý tưởng sáng tạo bằng cách khám phá nhiều giải pháp khả thi. Nếu kiểu nhận thức họ hàng của nó, tư duy tổng hợp gồm một tập hợp các bước hợp lý cụ thể để đi đến một giải pháp, trong một số trường hợp là một giải pháp ‘đúng’.

Ngược lại, tư duy phân tích thường được diễn ra trong một cách tự do, cách tự phát, ‘phi tuyến tính’, như vậy nhiều ý tưởng được tạo ra theo kiểu vấn đề xuất hiện. Nhiều giải pháp có thể được khám phá trong một khoảng thời gian ngắn và các kết nối bất ngờ được rút ra. Sau khi quá trình suy nghĩ phân tích được hoàn thành, ý tưởng và thông tin được tổ chức và cấu trúc bằng cách sử dụng tư duy tổng hợp.’

3. Tư duy đột phá (Lateral Thinking)

– Dựa trên cả hai kiểu tư duy tổng hợp và phân tích.

– Tên gọi khác: ‘Thinking Outside the Box’.

– Tổng quan: “Tư duy đột phá là giải quyết các vấn đề thông qua một cách tiếp cận gián tiếp và sáng tạo, sử dụng lập luận không rõ ràng và liên quan đến những ý tưởng ngay lập tức. Những lập luận không có được bằng cách chỉ sử dụng từng bước lập luận logic truyền thống. Để hiểu tư duy đột phá, cần phải so sánh nó với tư duy phê phán. Tư duy phê phán chủ yếu là quan tâm đến việc đánh giá giá trị của các thông tin và tìm kiếm các lỗi. Tư duy đột phá là quan tâm hơn đến “giá trị tác động” của các nhận định và ý tưởng. Một người sử dụng tư duy đột phá để chuyển từ một ý tưởng đã biết để tạo ra những ý tưởng mới.’

____________________________________________________________________________

bài 3

Tư duy phân tích đã cũ. Tư duy nào sẽ phù hợp?

Vấn đề của phân tích

Vì sao hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp hiện nay đều đang gặp quá nhiều các vấn đề từ quản lý đến vận hành? Vì sao chúng ta lại cứ mãi ở trong vòng xoáy luẩn quẩn của hàng loạt vấn đề như thế? Vì sao chung quanh ta có quá nhiều tổ chức hay con người giải quyết vấn đề không hiệu quả và cũng chẳng lâu bền?

Nghiên cứu chỉ ra rằng đa số mọi người đều đang sử dụng phương pháp tư duy  truyền thống để tiếp cận và giải quyết vấn đề, phương pháp này đã không còn hiệu quả, hoặc kém phù hợp ngay từ đầu, đặc biệt khi sự phức tạp của các ngành kinh doanh, cách điều hành của chính phủ hoặc vận hành của xã hội đương đại. Thống kê chỉ ra những người hiện đang sử dụng các kỹ thuật và tư duy có hiệu quả và năng suất kém vào khoảng 92%. Khi đọc đến dòng này, có lẽ bạn rất thắc mắc vì sao điều đó lại xảy ra, hay nói cách khác là vì lẽ nào đa số mọi người đã được đào tạo trong hàng chục năm để rồi suy nghĩ kém hiệu quả như vậy?

Hiện chỉ có 8% dân số tự nhiên có trực giác để suy nghĩ một cách sáng tạo và hiệu quả hơn hẳn trong việc hoạch định, thiết kế và giải quyết vấn đề. Nghiên cứu sâu hơn về nhóm 8% này giúp các chuyên gia hình thành ra các nguyên lý của Tư duy đột phá.

Theo quan điểm của những nhà nghiên cứu về Tư duy đột phá, dù đã hoạt động hiệu quả trong 4 thế kỷ qua nhưng khi đối mặt với tính phức tạp, tốc độ thay đổi, mức độ ứng dụng công nghệ cao của thế giới hiện đại, tư duy phân tích đã tỏ ra đuối sức. Bản chất của những khó khăn trong kinh doanh và tổ chức ngày nay luôn là phức tạp với nhiều biến số và nhiều bên tham gia, lại liên tục biến đổi theo thời gian. Điều này làm cho việc phân tích những dữ liệu quá khứ và hiện tại để tạo ra giải pháp cho hiện tại không còn phù hợp để vươn đến những giải pháp có chiều rộng và bền vững trong tương lai. Điều đó cũng giải thích lý do vì sao các khó khăn của thời đại này không thể được giải quyết và đôi khi những nỗ lực giải quyết nó lại tạo ra một chuỗi vấn đề nhức đầu hơn về sau.

Mười lý do vì sao tư duy phân tích kém hiệu quả

Dưới đây mười lý do được các nhà nghiên cứu tổng kết và chỉ ra vì sao tư duy phân tích không còn hiệu quả cho hầu hết vấn đề con người phải đương đầu trong hiện tại:

  1. Tư duy phân tích yêu cầu phải có dữ liệu, nhưng thu thập và phân tích dữ liệu về vấn đề là không bao giờ đủ, thường có xu hướng tập trung vào quá khứ hoặc hiện tại, và rất thường xuyên định hướng chúng ta tập trung vào sai vấn đề.
  2. Tư duy phân tích có xu hướng tổng quát hóa giải pháp cho các vấn đề, rồi áp dụng giải pháp đó cho các tình huống khác nhau, trong khi không có vấn đề nào hoàn toàn giống nhau cả.
  3. Chia vấn đề ra thành các phần tử không nhất thiết là việc cần làm để tạo ra giải pháp hiệu quả cho vấn đề tổng thể.
  4. Các vấn đề phức tạp không phải luôn có một giải pháp có thể sử dụng mãi mãi mà không cần có sự thay đổi.
  5. Sự sáng tạo trong tư duy phân tích chỉ áp dụng tại giai đoạn tạo ý tưởng và giải pháp chứ không phải áp dụng từ giai đoạn mời gọi các con người liên quan cùng định nghĩa bản chất của vấn đề.
  6. Các giải pháp thường có xu hướng quá nhấn mạnh về vai trò của công nghệ, từ đó phát sinh ra những vấn đề mới.
  7. Các giả định và ngôn ngữ phân tích được mặc nhiên ngầm sử dụng khi định nghĩa vấn đề.
  8. Tư duy phân tích nói chung thường bắt chúng ta nhìn nhận thế giới theo quan điểm của mình, bỏ qua những đối tượng liên quan khác.
  9. Tư duy phân tích có xu hướng tạo ra giải pháp dựa trên điều kiện quá khứ và hiện tại, không phải tương lai.
  10. Tư duy phân tích có xu hướng tạo ra sự chia cắt và tăng tính mâu thuẫn giữa người với người.

Cần có cách tư duy khác

Tư duy phân tích bản thân nó không tự định nghĩa nó là tất cả hay là phương pháp tối thượng cuối cùng về tư duy cho con người, hoặc nói rằng nó có thể được ứng dụng cho mọi trường hợp. Phương pháp này được thiết kế để giải quyết những vấn đề khoa học và định hướng cho nghiên cứu khoa học, nhưng chắc chắn không ngụ ý rằng nó phải là mô hình tư duy thống trị mà người ta bắt buộc phải tuân theo. Chỉ là vấn đề của thói quen khi người ta dùng mãi rồi trở thành tôn thờ nó. Kết quả của góc nhìn phiến diện này dẫn đến hậu quả là có quá nhiều lãnh đạo chính trị, nhà điều hành tổ chức, những người quản lý và các cá nhân dành rất nhiều công sức để tạo ra những giải pháp kém hiệu quả – tức là suy nghĩ mệt mỏi hơn chứ không phải thông minh hơn.

Tư duy phân tích rất hữu ích cho việc tìm ra dữ kiện và sự thật, nhưng thiếu đi chiều sâu của sự sáng tạo, đổi mới, và khả năng thu hút các bên liên quan – đặc điểm mà các vấn đề quy mô phức tạp đòi hỏi. Nó thường mang lại hệ quả là, như ý kiến của H.L. Mencken, nhanh chóng tạo ra giải pháp ngắn hạn tức thời để rồi chịu trận vì thiếu đi tầm nhìn dài hạn. Trong đa số các trường hợp, có quá nhiều người nhưng không phải là đúng người được mời tham dự vào phân tích tình huống và xác định phương án giải quyết, làm cho những người thực sự cần thiết bị đẩy ra ngoài và từ đó bất mãn với chính giải pháp đang được tạo ra.

 Chúng tôi đồng ý rằng phương pháp tư duy phân tích là hữu dụng cho một số loại hình vấn đề, và tư duy này đã đóng góp rất nhiều cho sự phát triển của thế giới cho đến hiện tại. Tư duy phân tích đóng vai trò chủ chốt cho việc kiến tạo nên Cách mạng Khoa học và Cách mạng Công nghiệp. Phương pháp Descartes – khi nhấn mạnh vào việc phân tích và nghiên cứu thực chứng – đã giúp tạo ra những tiến bộ lớn trong các lĩnh vực y dược, kiến trúc, kỹ thuật, thiên văn học, và khoa học đời sống, từ đó mang chúng ta đến với thế giới hiện đại – mang lại cách sống mà chúng ta đang biết đến ngày nay.

Nhưng đang có những lỗ hổng nghiêm trọng từ cách tiếp cận của phương pháp tư duy phân tích. Những lỗ hổng đó cần phải được nhận thấy như một chướng ngại cho việc giải quyết những vấn đề trong thế kỷ 21 – kỷ nguyên của tốc độ và sự biến động. Một cách nào đó, chúng ta có thể nghi ngờ rằng tư duy phân tích không chỉ là đấng cứu thế mà cũng là kẻ tội đồ khi làm những vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội trong hàng thập kỷ qua càng trầm trọng thêm bằng cách tạo ra những vấn đề mới khi cố gắng giải quyết một vấn đề cũ.

Chúng ta cần có một cách tiếp cận khác cho thời đại này. Chính chúng ta đã góp phần tạo nên một xã hội đầy sự tinh tế và cũng phức tạp không kém, nhưng phương pháp tư duy của chúng ta chưa được thay đổi trong hàng trăm năm qua trong khi thế giới đã thay đổi rất nhiều. Để chuẩn bị một tương lai tốt hơn cho chính mình và cho hành tinh chung của chúng ta, đã đến lúc cần phải áp dụng Tư duy đột phá phi thường EBT.

____________________________________________________________________________

bài 4

 TƯ DUY PHẢN BIỆN (CRITICAL THINGKING)

Khái quát

Tư duy phản biện (Critical thinking) là khả năng suy nghĩ rõ ràng và có lập luận đúng đắn về niềm tin bạn tin vào hay những gì bạn đang làm. Nó bao gồm khả năng vận dụng suy nghĩ độc lập (independent thinking) và suy nghĩ phản chiếu (reflective thinking). Người có tư duy phản biện thường có thể:

  • Hiểu sự gắn kết logic giữa các quan điểm.
  • Nhận dạng, phát triển và đánh giá các lập luận.
  • Tìm ra những sự không nhất quán và lỗi sai phổ biến trong cách lập luận.
  • Giải quyết các vấn đề một cách hệ thống.
  • Nhận dạng sự liên quan và tầm quan trọng của các ý tưởng.
  • Xem xét cách lập luận và sự đúng đắn trong quan điểm, niềm tin của người khác.

Tư duy phản biện không phải chỉ là tích lũy thông tin. Người có trí nhớ tốt và biết nhiều thứ về cơ bản không hẳn là sẽ có tư duy phản biện tốt. Người có tư duy phản biện có thể suy luận ra những hệ quả từ những gì họ biết và biết cách sử dụng thông tin để giải quyết vấn đề, đồng thời tìm kiếm những nguồn thông tin liên quan để tăng hiểu biết của mình về vấn đề đó.

Không nên nhầm lẫn tư duy phản biện với việc thích tranh cãi hay chỉ trích người khác. Mặc dù các kỹ năng tư duy phản biện có thể được sử dụng để vạch trần những thiếu sót và cách lập luận sai lầm, nhưng tư duy phản biện cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phối hợp để đưa ra các cách lập luận đúng đắn và có tính xây dựng. Tư duy phản biện giúp chúng ta thu nạp kiến thức, tăng mức độ thấu hiểu lý thuyết đã biết, củng cố các lập luận, nâng cao hiệu quả xử lý công việc và giải quyết vấn đề.

Một vài người tin rằng tư duy phản biện cản trở khả năng sáng tạo bởi vì trong khi tư duy phản biện đòi hỏi phải tuân thủ những quy tắc logic và lập luận nhất định thì khả năng sáng tạo có lẽ cần đến nhiều hơn việc “phá luật” (breaking the rules). Đây là quan điểm sai lầm. Tư duy phản biện khá hòa hợp với cách suy nghĩ “ngoài chiếc hộp” (thinking out_of_the_box), thử thách các nhận thức chung và theo đuổi những hướng đi ít người biết. Tư duy phản biện là một phần cơ bản của sáng tạo bởi vì chúng ta cần tư duy phản biện để đánh giá và cải thiện các ý tưởng sáng tạo.

Hình 4.1: Tư duy phản biện

Tư duy phản biện hay tư duy phân tích là một quá trình tư duy biện chứng gồm phân tích và đánh giá một thông tin đã có theo các cách nhìn khác cho vấn đề đã đặt ra nhằm làm sáng tỏ và khẳng định lại tính chính xác của vấn đề. Lập luận phản biện phải rõ ràng, logic, đầy đủ bằng chứng, tỉ mỉ và công tâm.

Tầm quan trọng của tư duy phản biện

Tư duy phản biện là kỹ năng tư duy cần thiết cho mọi lĩnh vực. Khả năng suy nghĩ rõ ràng và có lý trí rất quan trọng bất kể chúng ta đang làm gì. Nếu bạn làm việc trong lĩnh vực giáo dục, tài chính, quản trị hay pháp lý, thì tư duy phản biện hiển nhiên cực kỳ quan trọng. Nhưng kỹ năng này không chỉ giới trong một lĩnh vực cụ thể nào cả. Khả năng tư duy tốt và giải quyết vấn đề một cách có hệ thống là “tài sản” quý giá trong mọi lĩnh vực, nghề nghiệp.

Tư duy phản biện rất quan trọng trong nền kinh tế tri thức khi nó được thúc đẩy bởi thông tin và công nghệ. Nền kinh tế mới đặt ra những nhu cầu ngày càng tăng vào các kỹ năng vận dụng trí óc linh hoạt và khả năng phân tích thông tin, tích hợp các nguồn kiến thức đa dạng vào giải quyết vấn đề. Tư duy phản biện tốt thúc đẩy những kỹ năng tư duy này và rất quan trọng trong môi trường làm việc không ngừng thay đổi.

Tư duy phản biện cải thiện các kỹ năng thuyết trình và ngôn ngữ. Suy nghĩ rõ ràng và có hệ thống có thể cải thiện cách mà chúng ta diễn đạt các ý tưởng. Đối với phân tích cấu trúc logic của văn bản, tư duy phản biện cũng tăng khả năng hiểu rõ những gì đã được viết.

Tư duy phản biện thúc đẩy sáng tạo. Tìm ra giải pháp sáng tạo cho một vấn đề không chỉ cần đến các ý tưởng mới. Bản thân các ý tưởng mới này cũng bắt buộc phải hữu ích và liên quan đến vấn đề đang cần được giải quyết. Tư duy phản biện đóng vai trò cốt lõi trong việc đánh giá các ý tưởng mới, lựa chọn những ý tưởng tốt nhất và điều chỉnh chúng nếu cần thiết.

Tư duy phản biện rất quan trọng đối với quá trình phản chiếu bản thân (self_reflection). Để kiểm soát cuộc sống và làm nó trở nên có ý nghĩa, chúng ta cần nhận dạng rõ giá trị bản thân và tỉnh táo khi ra quyết định. Tư duy phản biện chính là thứ sẽ giúp bạn thực hiện những điều này một cách hợp lý.

Tư duy phản biện tốt là nền tảng của khoa học và dân chủ. Khoa học đòi hỏi việc sử dụng lập luận trong thử nghiệm và xác nhận các lý thuyết. Việc vận hành hiệu quả hơn của nền dân chủ tự do cũng đòi hỏi các công dân có cách suy nghĩ lý trí về các vấn đề xã hội để lan tỏa những giá trị đúng đắn và vượt qua những khuynh hướng và định kiến sai lầm.

Đặc điểm của tư duy phản biện là gì?

Người có tư duy phản biện thường có khả năng:

– Hiểu sự gắn kết logic giữa các quan điểm.

– Nhận dạng, phát triển và đánh giá các lập luận.

– Tìm ra những sự không nhất quán và lỗi sai phổ biến trong cách lập luận.

– Giải quyết vấn đề một cách có hệ thống.

– Nhận dạng sự liên quan và tầm quan trọng của các ý tưởng.

– Xem xét cách lập luận và sự đúng đắn trong quan điểm, niềm tin của người khác.

– Ngoài ra tư duy phản biện không chỉ là tích lũy thông tin. Người có trí nhớ tốt và biết nhiều kiến thức chưa chắc là người có tư duy phản biện tốt. Người có tư duy phản biện tốt có khả năng suy luận ra những hệ quả từ những gì họ biết và sử dụng thông tin để giải quyết vấn đề, đồng thời tìm kiếm những nguồn thông tin liên quan để tăng hiểu biết của mình về vấn đề đó.

– Không nhầm lẫn tư duy phản biện với việc thích tranh cãi hay chỉ trích người khác. Mặc dù các kỹ năng tư duy phản biện có thể được sử dụng để vạch trần những thiếu sót và sai lầm trong lập luận, nhưng kỹ năng này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra những lập luận đúng đắn và mang tính xây dựng. Tư duy phản biện giúp chúng ta thu nạp kiến thức, tăng mức độ thấu hiểu lý thuyết đã biết, củng cố cách lập luận, nâng cao hiệu quả xử lý công việc và giải quyết vấn đề.

Rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện

Tích cực trau dồi kiến thức cho bản thân

Người có tư duy phản biện thường có khả năng ăn nói tốt, có thể tranh luận với người khác một cách dễ dàng.

Hình 4. 2. Đọc sách để rèn luyện tư duy phản biện

Tuy nhiên, để lập luận tốt chúng ta cần không ngừng trau dồi kiến thức tổng quát, nắm vững thông tin đa dạng về tất cả các lĩnh vực có liên quan đến ngành nghề mình đang làm việc và cả những ngành nghề không thuộc công việc của mình. Tập thói quen quan sát và học hỏi nhiều kiến thức để khi tranh luận thì mình luôn là người nắm rõ các thông tin chính xác để làm người khác thuyết phục.

Có một tầm nhìn khách quan

– Muốn có tư duy phản biện tốt, các bạn cần có cái nhìn khách quan về một vấn đề nào đó, không nghĩ hay giải quyết vấn đề theo cảm tính hay đặt cái tôi quá nhiều để nhìn nhận một vấn đề. Hãy bỏ cái nhìn chủ quan và thay thế bằng suy nghĩ khách quan, có như vậy thì bạn mới có thể lập luận vấn đề một cách chính xác.

Tập thói quen đặt câu hỏi

– Khi giải quyết một vấn đề thì cần có thêm những câu hỏi tự đặt ra để nó trở nên hoàn thiện hơn. Nhìn nhận vấn đề dưới nhiều góc độ để phòng tránh mọi trường hợp không hay có thể xảy ra ngoài suy nghĩ của mình. Đây cũng là cách để giải quyết mọi vấn đề một cách chỉn chu, tránh sai sót.

Hình 4. 3. Tạo lập thói quen đặt câu hỏi để rèn luyện khả năng tư duy

Sử dụng sơ đồ hóa ý kiến

– Khi nhận diện một vấn đề nào đó, đầu tiên là chúng ta nắm rõ thông tin chính xác về vấn đề gì? Về ai? Về điều gì? Liên quan đến lĩnh vực gì? Sau đó, dựa trên những cơ sở khoa học và logic, hãy lên những câu hỏi để làm rõ vấn đề. Tại sao A mà không phải B, A đúng hay B đúng, nếu là A thì kết quả thế nào, B thì kết quả thế nào, cái nào mới là cái đúng và chính xác. Từ đó rút ra kết luận và nguyên nhân cho vấn đề trên.

Hình 4. 4. Sơ đồ hóa ý kiến

Ưu điểm:

  • So với các cách thức ghi chép truyền thống thì phương pháp giản đồ ý có những điểm vượt trội như sau:
  • Ý chính sẽ ở trung tâm và được xác định rõ ràng.
  • Quan hệ hỗ tương giữa mỗi ý được chỉ ra tường tận. Ý càng quan trọng thì sẽ nằm vị trí càng gần với ý chính.
  • Liên hệ giữa các khái niệm then chốt sẽ được tiếp nhận lập tức bằng thị giác.
  • Ôn tập và ghi nhớ sẽ hiệu quả và nhanh hơn.
  • Thêm thông tin (ý) dễ dàng hơn bằng cách vẽ chèn thêm vào giản đồ.
  • Mỗi giản đồ sẽ phân biệt nhau tạo sự dễ dàng cho việc gợi nhớ.
  • Các ý mới có thể được đặt vào đúng vị trí trên hình một cách dễ dàng, bất chấp thứ tự của sự trình bày, tạo điều kiện cho việc thay đổi một cách nhanh chóng và linh hoạt cho việc ghi nhớ

Tóm lại: Tư duy phản biện thật sự rất quan trọng cho tất cả mọi lĩnh vực nghề nghiệp chuyên môn và mọi chuyên ngành khoa học. Quá trình tư duy phản biện liên quan đến việc thu thập và diễn giải thông tin một cách thận trọng và dùng nó để đạt đến một kết luận có thể biện minh được rõ ràng.

Đây là một kỹ năng quan trọng vì nó tạo điều kiện cho người ta phân tích, đánh giá, xây dựng lại những suy nghĩ của mình, làm giảm rủi ro vận dụng, hành động, suy nghĩ với một niềm tin sai lầm. Đối với sinh viên, để học được nội dung kiến thức, thì sự gắn kết trí tuệ là điều vô cùng cốt yếu. Mọi sinh viên đều phải tự mình tư duy bằng cái đầu của chính mình, tự mình kiến tạo nên tri thức cho bản thân thì mới thành công được.

Để rèn luyện tư duy phản biện, cần:

* Xem xét lại những nhận định của bản thân.

_ Chúng ta nhận định về hầu hết tất cả mọi thứ. Đó là cách thức não bộ xử lý từng thông tin cụ thể và giúp ta sinh sống mỗi ngày. Nhận định có thể được coi là nền móng của nền tảng phản biện. Tuy nhiên, điều gì sẽ xảy ra nếu nhận định của bạn sai, hoặc ít nhất không hoàn toàn đúng sự thật? Bạn sẽ cần xây dựng lại nền móng này từ đầu.

  • Xem xét lại nhận định là như thế nào? Einstein đã từng thắc mắc về một nhận định: liệu các định luật của Newton về chuyển động có thể mô tả chuẩn xác thế giới này hay không?[1]Einstein đã phát triển nền tảng phản biện hoàn toàn mới mẻ để nhìn nhận thế giới, bằng cách mô tả lại suy nghĩ của bản thân về điều đã xảy ra, bắt đầu từ con số không.
  • Chúng ta có thể xem xét lại những nhận định theo cách tương tự. Vì sao chúng ta cảm thấy cần phải ăn sáng ngay cả khi không đói? Vì sao chúng ta thừa nhận rằng mình sẽ thất bại ngay cả khi chưa thử bắt tay vào làm?
  • Liệu chúng ta còn mặc nhiên tin vào những nhận định nào mà chúng có thể bị phá vỡ sau khi được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn?

 * Đừng bao giờ chấp nhận thông tin từ truyền thông cho tới khi bạn trực tiếp kiểm tra thông tin đó. 

– Tương tự như các nhận định, việc tiếp thu thông tin từ chính quyền cũng có thể hữu dụng. Thay vì kiểm tra lại thông tin của người khác, chúng ta thường chia thông tin thành loại có nguồn gốc đáng tin cậy và không đáng tin cậy. Phương pháp này giúp chúng ta không mất thời gian và công sức kiểm tra lại toàn bộ những thông tin mình tiếp cận. Tuy nhiên, chính điều đó cũng ngăn cản ta tìm hiểu đến tận cùng những thông tin mà ta cho là có nguồn gốc đáng tin cậy, ngay cả khi thông tin đó chưa hẳn đã chuẩn xác. Những thông tin được đăng tải trên tạp chí hoặc vô tuyến không đồng nghĩa với việc chúng phản ánh sự thật.

  • Tạo dựng thói quen sử dụng bản năng để tìm hiểu các thông tin đáng ngờ. Hãy yêu cầu làm rõ vấn đề khi lời giải thích của ai đó chưa khiến bạn hài lòng. Nếu không đặt câu hỏi, bạn có thể đọc thêm hoặc tự mình kiểm tra tính chính xác của thông tin. Sớm thôi, bạn sẽ trở nên nhanh nhạy khi tự đánh giá thông tin nào cần nghiên cứu kỹ lưỡng hơn và thông tin nào là chính xác.

* Xem xét mọi thứ

 Bạn đã đọc về việc cân nhắc các nhận định cũng như kiểm tra thông tin từ cơ quan chính quyền, giờ là lúc bạn biết mình nên xem xét tất cả mọi thứ. Đặt câu hỏi có lẽ là tinh hoa của tư duy phản biện. Nếu không biết phải hỏi gì hoặc không đưa ra câu hỏi từ đầu, bạn sẽ không thể có câu trả lời. Tìm kiếm câu trả lời một cách thông minh chính là tư duy phản biện.

  • Cơ chế của sét hòn là gì?
  • Cá rơi từ trên trời xuống nước Úc như thế nào?
  • Chúng ta có thể làm điều gì có ý nghĩa để chống lại tình trạng đói nghèo trên toàn cầu?
  • Chúng ta có thể chấm dứt hoạt động sản xuất vũ khí hạt nhân như thế nào?

* Các bước thực hiện

Nhận dạng những ý kiến liên quan với vấn đề đưa ra.

  • Phân tích:
  • Mỗi ý kiến đưa ra một vài luận điểm ủng hộ và luận cứ phản biện
  • Với mỗi luận điểm đưa ra nhiều luận cứ khác nhau
  • Nhìn sự việc, vấn đề dưới nhiều góc cạnh khác nhau, tìm ưu điểm và khuyết điểm

Những ý kiến giống như những nhận định, xuất phát từ những tiên đề (tiên đề A → lập luận B → lập luận C → nhận định D). Việc phân tích là việc bắt nguồn từ D để đi tìm A, B và C.

  • Đánh giá:
  • Khảo sát mâu thuẫn giữa những ý kiến
  • Đong sức nặng (sức thuyết phục) của những ý kiến
  • Đưa ra quan điểm của bản thân (ý kiến nào là đúng)
  • Trình bày kết quả của quá trình tư duy logic
  • Phát triển sức nặng của ý kiến (chỉ ra những đặc điểm nổi trội của ý kiến đó và tìm những dẫn chứng thực tế giúp củng cố ý kiến đó)
  • Nêu ra các điểm không chuẩn xác trong lập luận của người/nhóm người mang ý kiến đối lập

   Các phương thức hỗ trợ

 – Kỹ năng sơ đồ hóa ý kiến

Sơ đồ tư duy (mind_map) là một dụng cụ hữu hiệu trong việc tổ chức và đánh giá thông tin bởi nó giúp định vị luận điểm/luận cứ một cách rõ ràng.

Khi thu nhận được một thông tin, điều cần trước tiên là hiểu rõ nội dung thông tin đó, về ai, về điều gì, liên quan đến những vấn đề gì, lĩnh vực nào. Tiếp theo, dựa trên những cơ sở khoa học và logic, đặt ra các câu hỏi như: Tại sao lại khẳng định là A mà không phải là B, trong khi B cũng có các khả năng như A. Nếu là B thì khi đó sẽ có kết quả là B1, kết quả này có giống kết quả A1 của khả năng A không. Nếu có giống thì sẽ rút ra kết luận như thế nào, và nếu không giống thì lý do là ở đâu…

Kỹ năng tránh tính thiên vị

Tính thiên vị là một đặc tính có trong tiềm thức của con người mà không phải ai cũng dễ dàng nhận ra.

  • Thay vì hỏi: “Điều này mâu thuẫn với điều mà tôi tin tưởng như thế nào?” hãy hỏi rằng: “Điều này có nghĩa là gì?”
  • Trong những bước đầu tiên của việc thu thập và đánh giá thông tin, đừng đưa ngay ra một kết luận (đặc biệt khi đang đọc tiểu thuyết hoặc xem phim) bởi việc làm này sẽ đưa ra định hướng mang tính cảm nhận (perceptive orientation) thay vì định hướng mang tính phán xét (judgmental orientation), ngăn chặn việc phát triển cảm nhận thành sự phán xét.
  • Ai cũng nên nhận thức rõ về khả năng mắc phải sai lầm của bản thân bằng cách
  • Chấp nhận rằng tất cả mọi người đều có thành kiến nằm trong tiềm thức, và vì thế rất dễ tấn công những phán xét chống lại mình.
  • Từ tốn lắng nghe ý kiến của người khác trước khi đưa ra quan điểm của mình. Nói cách khác là làm đúng quy trình tư duy phản biện
  • Nhận thức rằng trong lập luận của mình chắc chắn có sơ hở và sai lầm
  • Cuối cùng, sử dụng những câu hỏi sau có thể giúp tăng thời gian trao đổi thông tin và lượng thông tin.
  • Khi dùng từ _____, ý bạn là_____?
  • Tại sao bạn lại đưa ra được kết luận đó?
  • Tại sao bạn cho rằng mình đúng?
  • Bạn lấy thông tin này ở đâu?
  • Giả định gì khiến bạn đưa ra kết luận đó?
  • Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn sai?
  • Tại sao điều này lại quan trọng thế?
  • Điều gì nữa có thể giải thích cho hiện tượng này?
  • Phân tích của bạn có bị ảnh hưởng bởi dư luận, quy trình giáo dục, môi trường sống, cảm tính, định kiến xã hội, tuyên truyền, thành kiến, tính địa phương,… ?.

___________________________________________________________________________

bài 5

Tư duy phân tích là khả năng tiến hành những tư tưởng độc lập, có suy nghĩ, và có thể nghĩ một cách rõ ràng và hợp lý.

TDPT không có nghĩa là cãi lý hay chỉ trích một tư tưởng khác. Mặc dù những kỹ năng trong tư duy phân tích có thể dùng vạch trần những sai lầm và những lý lẽ không đúng, chúng có thể sử dụng để ủng hộ những quan điểm khác, góp phần với những quan điểm khác trong việc giải quyết các vấn đề và tiếp thu kiến thức có được.

TDPT là những kỹ năng suy nghĩ chung mà nó hữu dụng với tất cả hoạt động và nghề nghiệp. Suy nghĩ rõ ràng và có hệ thống có thể cải thiện được nhận thức và diễn đạt những ý tưởng, vì vậy khả năng TDPT tốt có thể nâng cao các kỹ năng ngôn ngữ và diễn đạt.

Đôi khi người ta có suy nghĩ rằng tư duy phân tích không thích hợp với tính sáng tạo. Đây là môt quan điểm sai lầm, vì sáng tạo không chỉ là một vấn đề được nêu ra với những ý tưởng mới. TDPT thể hiện vai trò quyết định trong việc đánh giá sự có ích của các ý tưởng mới và lựa chọn được những ý tưởng tốt.

TDPT cũng rất cần thiết cho việc tự phản ảnh. Để có một cuộc sống có ý nghĩa và xây dựng cuộc sống một cách phù hợp, chúng ta cần điều chỉnh và phản ánh trên những giá trị và quyết định của chúng ta. TDPT cung cấp những công cụ cho quy trình sự tự đánh giá.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây