Tư Duy Nhanh, Chậm

580

Chúng ta thường nói về tư duy nhanh và chậm để chỉ về thời gian của tiến trình xử lý thông tin của một người từ lúc nhận được thông tin cho đến lúc đưa ra quyết định, hay là khoảng thời gian để chúng ta thực hiện một tư duy trừu tượng và có thể là một tư duy sáng tạo. Trong giới hạn bài viết này, chúng ta quan tâm đến tính khả thi, tính thực tế của tính sáng tạo của tư duy trừu tượng. Nói cách khác: “tư duy nhanh nhưng phải chuẩn”.

Các bước của tư duy

Nguyên liệu của tư duy trừu tượng chính bao gồm 2 phần chính:

Phần 1: Nguyên liệu đầu vào: Chính là các dữ liệu, thông tin được ngũ căn thu nhận.

Phần 2: Hệ thống các khái niệm, các nguyên lý và đặc biệt nhất chính là hệ thống niềm tin (hệ tư tưởng).

Quá trình tư duy trừu tượng được xử lý ở vùng ý thức, thời điểm này chính là thời điểm giao giữa cả vùng ý thức và tiềm thức và cả vô thức. Ý thức xử lý thông tin của nguyên liệu đầu vào và huy động hệ thống khái niệm, nguyên lý và hệ thống niềm tin trong tiềm thức và vô thức. Quá trình kết nối và xử lý thông tin này dựa trên hệ thống tư duy phân tích, tổng hợp và logic.

Tất cả các dữ liệu đều phải trải qua 2 bước chính:

1. Các bước xử lý thông tin để đưa ra kết luận thô sử dụng các loại tư duy: phân tích, hệ thống, tổng hợp, logic

2. Kết luận thô này được so sánh với hệ thống niềm tin sau đó đưa ra kết luận cuối.

Và nếu kết luận cuối của chúng ta được xử lý chính ở phần nào thì chúng ta lại phân ra thành 2 loại tư duy thường gọi:

Nếu kết luận cuối nằm nhiều ở phần hệ thống niềm tin chúng ta có tư duy kinh nghiệm

Nếu kết luận cuối xử lý chủ yếu ở chuỗi hệ tư duy: phân tích, hệ thống, tổng hợp, logic thì chúng ta thường nói về tư duy sáng tạo.

Các trường hợp tư duy nhanh, và tư duy chậm

Với từng người thì mức độ tư duy nhanh chậm khác nhau do họ khác nhau về các hệ tư duy cấu thành và hệ tư tưởng (hệ thống niềm tin) khác nhau.

Với việc xử lý thông tin ở trong 1 người:

Khi thông tin chỉ xử lý ở vùng tiềm thức (nằm trong hệ tư tưởng) thì thông tin được xử lý gần như trong nháy mắt.

Khi thông tin chỉ xử lý ở vùng ý thức (không liên quan đến hệ tư tưởng) thì thông tin được xử lý chậm hơn nhiều, nói chung là chậm. Có thể tốn hàng giờ, hàng phút, hàng giờ, hàng ngày có khi là nhiều ngày.

Khi thông tin phải xử lý ở vùng ý thức và đưa ra các kết luận tương tự trong hệ thống niềm tin thì thời gian xử lý sẽ ở mức trung bình.

Để rèn luyện được tư duy nhanh

Việc rèn luyện để có tư duy nhanh nó cũng giống như luyện tư duy trừu tượng vậy. Tư duy trừu tượng mà tốt mà nhanh thì cũng tương đồng với tư duy nhanh. Chủ yếu là được thực hiện thông qua:

  • Rèn luyện các hệ tư duy nền tảng: tư duy logic, tư duy phân tích, tư duy tổng hợp, thực hành thực tế để củng cố hệ thống niềm tin.
  • Rèn luyện tư duy trừu tượng tổng hợp.

Thông thường khi rèn luyện chúng ta thường không tách rời được các hệ tư duy nền tảng: tư duy logic, phân tích, tổng hợp.

Và thực tế thì:

Tất cả những hình dung của bạn về các sự việc hiện tượng diễn ra trong cuộc sống đều giúp rèn luyện tư duy trừu tượng.

Nhìn thấy gì cũng nên thử hình dung, hình dung rồi đưa ra phán đoán, kết luận. Sau đó so sánh với thực tế liên tục, tất cả các loại tư duy của bạn đều được vận dụng để phục vụ tư duy trừu tượng và chúng đều được rèn luyện.

Tôi luôn thách thức trí sáng tạo của mình hàng ngày:

Kể các câu chuyện cười, hình dung các phân đoạn gây cười, kiểm chứng nó.

Thuyết trình các chủ đề phát triển bản thân, phát triển doanh nghiệp và phán đoán trước phản ứng của các học trò và so với thực tế.

Phán đoán các tình huống gây ảnh hưởng về mặt tâm lý và xem thực tế diễn ra.

Cách rèn luyện này tôi rất thích do tính sáng tạo được rèn luyện dựa trên khả năng logic (IQ) nhưng cái logic này lại là logic các vấn đề liên quan đến EQ. Rèn luyện được đồng thời cả IQ, EQ, tư duy trừu tượng.

Ngoài ra:

Tôi gặp cái gì tôi cũng trừu tượng, rồi phán đoán rồi so sánh với thực tế:

+ Nhìn thấy một cái máy, cái xe cũng hình dung xem nó hoạt động thế nào. Đó cũng là tư duy trừu tượng.

+ Nếu nấu cơm thì sẽ phải nấu cái gì trước cái gì sau, làm bất cứ cái gì cũng cần hình dung ra trước để tiết kiệm thời gian đó cũng là rèn luyện trí tư duy trừu tượng.

+ Tôi vào 1 quán cafe, tôi hình dung ra cách thức vận hành tốt nhất, dòng tiền… đấy là rèn luyện tư duy trừu tượng.

+ Lập mục tiêu chiến lược, hình dung mình sẽ như thế nào, đội nhóm sẽ như thế nào, cũng chính là rèn luyện tư duy trừu tượng.

+ Hình dung kịch bản khi gặp khách hàng, khách hàng sẽ nói gì, mình nên nói gì cũng là rèn luyện tư duy trừu tượng.

Và có những kỹ năng cần sử dụng tư duy nhanh một cách liên tục giúp chúng ta hoàn thiện tư duy một cách nhanh chóng như: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng phản biện, kỹ năng đàm phán, kỹ năng bán hàng…

Tất cả đều cần tư duy trừu tượng, tư duy nhanh. Làm việc gì nếu chúng ta để tâm đều có thể rèn luyện tư duy trừu tượng là nền tảng cho trí sáng tạo của chúng ta và rèn luyện nhiều thì tự nhiên chúng ta sẽ tự tư duy nhanh.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây