Tư Duy Đa Chiều (Bao Gồm Tư Duy Ngược)

441

Chúng ta thử làm 1 bài toán sau nhé:

Các bạn nhìn vào hình sau, sau 10s, các bạn chỉ ra trong 4 hình A,B,C,D hình nào trong 4 hình có tính chất khác với 4 hình còn lại:

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Nếu các bạn chọn là B, xin chúc mừng các bạn, các bạn trả lời đúng rồi, hình B đúng là hình duy nhất không có đường cong, chỉ có các cạnh (đường thẳng).

Nếu các bạn chọn là hình A thì thật tuyệt, các bạn chọn chuẩn rồi, vì hình A là hình duy nhất không có các góc nhọn.

Nếu các bạn chọn là hình C thì thật thú vị, các bạn chọn không sai, vì hình C là hình duy nhất có cả đường thẳng và đường cong.

Nếu các bạn chọn là hình D thì thật vi diệu, các bạn không chọn sai, vì hình D là hình duy nhất trong hình không có trục đối xứng.

Và như vậy, cùng một câu hỏi tìm ra hình nào là hình có tính chất khác biệt thì cả 4 câu trả lời đều chính xác, 4 câu trả lời này là 4 cách tiếp cận khác nhau, 4 chiều khác nhau, chính là tư duy đa chiều.

Với mỗi chiều, chúng ta luôn có tư duy phản biện.

Ví dụ: Nếu câu trả lời của chúng ta là A và giải thích rằng: Hình A là hình duy nhất có góc nhọn thì là sai. Tức là ngụy biện.

Tư duy đa chiều là gì?

Tư duy đa chiều được hiểu đơn giản là cách suy nghĩ/đánh giá sự vật/hiện tượng 1 cách bình tĩnh dưới nhiều góc độ, nhiều luồng tư duy để thấy được mọi tác động của nó cả về lý thuyết lẫn thực tế là đúng/sai, đẹp/xấu, hay/dở … ra sao. Từ đó chúng ta mới có thể dùng năng lực của mình để phán đoán, đánh giá vấn đề một cách khách quan, cặn kẽ nhất.

Tôi đang nhớ như in cái cảm giác cách đây hơn 10 năm, khi chân ướt chân ráo mở công ty. Ai mở công ty chắc cũng có cảm giác này: Các cơ quan thuế, bảo hiểm,… làm khó dễ đủ mọi mặt, nhiều khi điên muốn dựng tóc lên vì những việc không đâu. Mình nghĩ đủ các cách để đối phó: nhờ các công ty kế toán ngoài, nhờ bạn bè giải quyết…, nhưng càng ngày càng thấy mệt hơn.

Rồi một hôm, khi gặp các anh chị hỏi về tình hình công ty, anh chị bảo: công ty em đang bé tý, phi thẳng lên gặp người quản lý trực tiếp, nói chuyện, đặt vấn đề với họ, xin ý kiến họ, thân với họ luôn đi. Đúng là sau khi phi lên mà gặp thẳng và nói chuyện (dĩ nhiên là nói chuyện riêng) hỏi thẳng, mọi chuyện trở nên dễ như ăn kẹo, lại còn được các anh chị ấy tư vấn, khi có vấn đề còn nhắc trước… Nói chung, chi phí để duy trì mối quan hệ này nó rẻ như đi uống cafe, quan trọng nó được việc.

Có lần tôi định nhờ bên công ty luật làm đăng ký sở hữu trí tuệ, mình lại cần về thời gian. Bên luật biết mình cần gấp nên ép giá mình. Thấy bên họ căng quá, mình phi lên thẳng trên cục, gặp 1 chị phụ trách, đặt thẳng vấn đề. Thời gian rút xuống nhanh hơn 1 tuần, chi phí còn 1 nửa so với nhờ công ty luật. Sau lại có luôn mối quan hệ.

Theo các bạn có nên thay đổi cách tiếp cận không?

Rõ ràng, thay đổi cách tiếp cận, kết quả khác ngay. Cũng chính vì như vậy, những lần sau, khi tôi gặp vấn đề tôi thường gặp trực diện luôn, không đi đường vòng, mọi chuyện dễ dàng hơn nhiều. Mỗi cái vòng đấy là 1 cách tiếp cận, nhưng các bạn biết đấy, luôn có những cách tiếp cận khác nó hiệu quả gấp nhiều lần mà chúng ta chưa biết.

Tư duy đa chiều ban đầu chỉ đơn giản là quá trình “sáng tạo sao chép”, tức là sáng tạo với mình nhưng thực ra là copy từ người khác, sử dụng các phương án, cách nhìn nhận của người khác.

Bước tiến tiếp theo của tư duy đa chiều chính là biểu hiện của quá trình “phá tưởng ấm”. Thay đổi hệ thống niềm tin cũ, thay đổi cách nghĩ mới, hay tính sáng tạo mới. Đây là giai đoạn của tự sáng tạo hay sáng tạo thực sự.

Tư duy đa chiều được sử dụng khi nào?

Lập kế hoạch, cân nhắc các phương án thực hiện

Trước khi đưa ra quyết định, để tối ưu hóa nguồn lực. Thường chúng ta nên đưa ra nhiều phương án tiếp cận. Phân tích kĩ các ưu nhược điểm rồi mới đưa ra quyết định cuối cùng. Tránh vội vàng đưa ra quyết định quá nhanh, đặc biệt đấy lại là những vấn đề rất quan trọng.

Lập kế hoạch tìm phương án dự phòng

Để có thể đảm bảo tính chủ động trong việc giải quyết vấn đề, chúng ta luôn cần có phương án dự phòng ngay từ đầu. Tư duy đa chiều sẽ giúp chúng ta luôn dành thế chủ động. Khi kế hoạch A có nguy cơ, kế hoạch B sẽ khởi động, hoặc thậm chí chạy song song với quy mô nhỏ hơn.

“Action”: Đưa ra một sáng tạo

Nếu chúng ta giữ mãi trạng thái hài lòng với kết quả hiện tại thì không thể tạo đột phá. Những cải tiến mới và sáng tạo mới phải liên tục được đề xuất. Tư duy đa chiều chính là cái gốc của tính sáng tạo.

Tư duy đa chiều liên quan đến việc phát triển những ý tưởng mới. Thật kỳ cục khi nghĩ rằng các ý tưởng mới liên quan đến các sáng chế kỹ thuật. Sáng chế kỹ thuật chỉ là một phần nhỏ. Ý tưởng mới là các thay đổi hay tiến bộ từ khoa học tới nghệ thuật, từ chính trị đến hạnh phúc con người.

Tư duy đa chiều cũng liên quan đến việc phá vỡ nhà tù của các ý tưởng cũ kỹ. Nó tạo ra sự thay đổi trong thái độ và cách tiếp cận, từ đó dẫn đến việc nhìn những sự vật quen thuộc theo một cách khác. Giải phóng khỏi các ý tưởng cũ và kích thích các ý tưởng mới là hai mặt song song của tư duy đa chiều.

Tư duy đa chiều cũng kiềm chế sự kiêu ngạo của các kết luận cứng nhắc, dù nó được hình thành một cách vững chắc thế nào chăng nữa.

Tư duy chiều dọc phát triển những ý tưởng được tạo ra bởi tư duy đa chiều. Bạn không thể khoan nhiều lỗ ở nhiều vị trí khác nhau bằng cách khoan sâu hơn một cái lỗ. Tư duy chiều dọc được sử dụng để khoan một cái lỗ sâu hơn. Tư duy đa chiều được sử dụng để khoan một cái lỗ ở vị trí khác.

Đội chiếc mũ xanh lá chính là khi chúng ta thực hiện tư duy đa chiều

Để giải quyết một vấn đề chúng ta thường phải sử dụng cả 6 chiếc mũ tư duy. Chiếc mũ xanh lá cây chính là tư duy đa chiều.

Làm sao để phát triển được tư duy đa chiều

Quá trình sáng tạo sao chép

Phải xác định chúng ta không bao giờ đúng hoàn toàn, chỉ gần đúng

Các bạn để ý vào quá trình phát triển bản thân của mình từ lúc mình nhỏ đến bây giờ. Hệ thống niềm tin của mình liên tục thay đổi.

Có những thứ cách đây 10 năm mình nghĩ nó đúng, và vẫn hành động theo hệ thống niềm tin đấy, nhưng bây giờ mình không thấy nó còn đúng nữa. Ngày hôm qua đang tin như vậy, nhưng ngày mai đã khác.

Có nghĩa chúng ta xác định là thấy bình thường khi thấy người khác phản biện hoặc đưa ra những luồng tư duy khác.

Biết bình tĩnh lắng nghe

Điều đó có nghĩa chúng ta cần phải rất bình tĩnh khi nghe những chiều tư duy khác, đặc biệt là phản biện trái chiều, để tiếp thu. Khi mình định vị nguồn lực sai thì mình sẽ quyết định cách tiếp cận sai.

Hãy để cho người khác, các chuyên gia đưa ra ý kiến, sau đấy phản biện lại. Khi đó các bạn sẽ cân nhắc để đưa ra quyết định một cách phù hợp và chuẩn xác nhất.

Tôn trọng và cảm thấy thú vị với những ý kiến khác, thậm chí là trái chiều

Khi không có tâm thế của sự tôn trọng bạn không thể nghe cho hết, cho cặn kẽ, dễ bỏ qua những phần góp ý chân thành, đúng đắn làm tốn nhiều nguồn lực.

Đến lúc nào quen, mà bạn thấy thú vị, thấy thích khi có 1 ai đó nói ra được những điều mình chưa nghĩ ra, một hướng mới thì lúc đó bạn sẽ là người dễ có cách nhìn một vấn đề ở nhiều chiều một cách tự nhiên.

Tự sáng tạo

Đây là quá trình nghi ngờ bản thân, muốn thay đổi cách suy nghĩ khác và tự mình vấn mình để thay đổi, không dựa vào bất cứ một tư duy bên ngoài nào.

Đây chính là quá trình “phá tưởng ấm” của bản thân. Thiết lập một hệ thống niềm tin mới do chính tự bản thân ngộ ra.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây