Thuyết trình

54

Bài 1: 

KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH

 (Presentation skills)

I.                  Các bước chuẩn bị cho bài thuyết trình

       Thuyết trình, hay nói trước đám đông có thể là ám ảnh hay ác mộng của bạn. Nhưng nếu là một con người cầu tiến, muốn thành đạt, việc truyền tải ngôn ngữ trước nhiều người là cơ hội để bạn thể hiện sự tự tin và bản lĩnh của mình.

       Kỹ năng thuyết trình vốn luôn được đưa vào quá trình giảng dạy cho học sinh từ cấp 1 thông qua hình thức giơ tay phát biểu. Lớn lên một chút, thầy cô tổ chức một số buổi kể chuyện hay thuyết trình văn học. Tất cả đều có một điểm chung, chưa hướng dẫn được cho học sinh, sinh viên những cách, những phương pháp cụ thể để truyền tải được điều mình nói vào đầu người nghe, nếu có thì chỉ là đến tai người nghe mà thôi. Hầu hết học sinh, sinh viên ở các trường học Việt khi thuyết trình đều học thuộc lòng và đọc như trả bài trước lớp. Tất cả đều chưa có được khả năng nói chuyện, trình bày chính kiến của mình để mọi người có thể nghe, đánh giá và suy nghĩ.

       Để thuyết trình hiệu quả, chúng ta cần biết: Thuyết trình là quá trình truyền đạt thông tin nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể: HIỂU, TẠO DỰNG QUAN HỆ, và THỰC HIỆN. 

       Xây dựng một bài thuyết trình gồm 3 bước: Phân tích, Cấu trúc, Thực hiện.

       * Thứ nhất, bạn cần xác định mục tiêu của việc thuyết trình, ví dụ cái bạn muốn người nghe hiểu là gì, quan hệ bạn muốn tạo dựng là gì, với ai và cái bạn muốn người nghe thực hiện.

       * Thứ hai, bạn cần phân tích người nghe bằng cách hãy suy nghĩ về chủ đề thuyết trình dưới góc độ của người nghe, tập trung vào kiến thức của họ về vấn đề bạn thuyết trình đến đâu, ngôn ngữ sử dụng như thế nào, mối quan tâm của họ là gì, những định kiến, tâm trạng, quan hệ của người nghe…

       * Thứ ba, là lúc bạn thực hiện phân tích các ý tưởng và xây dựng mạch ý tưởng.

       Về cấu trúc, nhìn chung, một bài thuyết trình thường được chia làm 3 phần: Mở đầu, nội dung và kết thúc. Tại sao vậy? Cấu trúc này mang lại cho người nghe cảm giác có sự phân tích, luận cứ, có cảm giác của sự chuyển động tiến lên phía trước và lý do thứ ba là dễ nhớ.

       Một bài thuyết trình tốt nếu đạt được các mục tiêu cơ bản sau đây:

* Không làm mất thời gian của người nghe

* Hiểu người nghe là ai và tại sao họ tới đây

* Cấu trúc tốt bài thuyết trình

* Thực hiện bài thuyết trình lôi cuốn và hấp dẫn

* Nhấn mạnh những điểm quan trọng trong thông điệp của bạn

* Tạo lập được mối quan hệ thân thiện với người nghe

       Còn rất nhiều những bí kíp để các bạn có được một bài thuyết trình thành công và xa hơn, là một phong cách thuyết trình riêng, cuốn hút và hiệu quả. Chuyên đề trắc nghiệm lần này của chuyên trang giúp các bạn định hình cơ bản những yếu tố cần chú ý khi thuyết trình, những điểm cần theo sát người nghe khi nói. Video trong chuyên đề cung cấp cho bạn những hình ảnh từ những diễn giả nổi tiếng, để rút ra rằng, thông điệp sẽ chẳng hề có ý nghĩa nếu chẳng ai hiểu được hoặc chẳng ai muốn nghe. Vì vậy, bạn không cần là chuyên gia giỏi nhất trong lĩnh vực bạn đang muốn nói đến, nhưng hãy trình bày thuyết phục và tự tin vì người ta muốn nghe thông điệp hay nhất chứ không phải nghe người giỏi nhất.

       Nhưng để đạt được điều đó, nắm vững nội dung thuyết trình là chưa đủ, chúng ta cần có sự chuẩn bị tốt không chỉ về mặt nội dung mà còn là cả hình thức. Do đó phần chuẩn bị , phần “bếp núc” cho 1 bài thuyết trình là vô cùng quan trọng. Với sự chuẩn bị tốt, dự trù mọi tình huống có thể xảy ra bạn đã nắm được 70% thành công. Dưới đây chúng tôi  xin đưa ra 1 số điều  quan trọng trong công việc chuẩn bị cho 1 bài thuyết trình: 

       1. Xác định đối tượng

       Trả lời các câu hỏi:

       –    Ai sẽ đến dự? 

       –    Bao nhiêu người sẽ đến dự?

       Trả lời được 2 câu hỏi trên bạn sẽ biết điều chỉnh bài thuyết trình phù hợp nhất để thu hut người nghe. Vd: Bill gate đã có buổi nói chuyện với sinh viên Bách Khoa Việt Nam. Với phong cách thoải mái đút tay 1 bên túi quần, nụ cười luôn thường trực trên gương mặt ông đã tạo 1 không khí thân thiện và cởi mở với những thanh niên trẻ.

       2.    Nội dung 

       –    Xác định rõ mục đích của buổi thuyết trình

       –    Xác định những điểm chính mà bạn mong muốn người nghe khi ra về sẽ nắm bắt được (có như vậy bạn mới tìm ra phương thức nhấn mạnh những nội dung quan trọng trong bài thuyết trình)

       –    Xây dựng dàn ‎ cho bài thuyết trình 1 cách logic nhất ( đủ 3 phần : giới thiệu, nội dung  và kết luận): có 3 bước : động não ( Tìm ý  chọn ý -> sắp xếp ý) 

       –    Xác định thời lượng cho từng phần của bài thuyết trình.Điều này rất quan trọng, bởi tâm lí người nghe là không muốn nghe 1 bài diễn văn quá dài dù nó có hấp dẫn đến đâu. Đặc biệt nếu trong sự hạn hẹp về thời gian thì bạn phải phân bổ thời lượng hợp lí để có thời gian đi sâu vào phần quan trọng nhất

       3.    Hình thức

       a.    Địa điểm: 

       –    Nếu xác định được số lượng người tham gia bạn sẽ dễ dàng lựa chọn địa điểm phù hợp với lượng người đó. Bên cạnh đó cần chọn địa điểm phù hợp với nội dung thuyết trình. Chương trình “ Hành trình du học lấy địa điểm Văn Miếu – Quốc Tử Giám làm nơi tổ chức. Đó là địa điểm phù hợp với lượng khách mời không quá lớn, phù hợp với tính chất khuyến học của chương trình bới Quốc Tử Giám là trường đại học đầu tiên của Việt Nam.

       –    Trước buổi thuyết trình cần sắp xếp nội thất, khung cảnh địa điểm. Với một bài thuyết trình về văn học nghệ thuật bạn có thể chọn địa điểm ngoài trời, trang trí căn phòng ấn tượng với tranh, hoa , tượng,,,,Nhưng với một buổi thuyết trình về đề tài khoa học bạn không cần sắp đặt căn phòng quá cầu kì với các đồ trang trí.rườm rà

       –    Tập nói trước ở địa điểm đã chọn. Nếu ở ngoài trời thì cần tăng âm thanh. Nếu trong phòng nhỏ điều chỉnh âm lượng vừa phải là khôn ngoan. Lưu tâm đến độ sáng của địa điểm để bạn có thể đọc được những ghi chú của bản thân và cả người tham dự có thể theo dõi được những tư liệu bạn cung cấp.

       b.    Thiết bị hỗ trợ.

       –    Nếu đi thuê các thiết bị hỗ trợ thì nên lưu tâm đến việc đặt trước , kiểm tra chất lượng và giá cả hợp lí.

       –    Các thiết bị phải tương thích ăn khớp với nhau. 

       –    Các thiết bị phải tương thích với không gian và thời gian của buổi thuyết trình. Không thể dùng 1 màn hình 19 inch khi có đến hơn 200 người tham gia.

       4.    Tập luyện

       Rèn luyện lâu dài :

       – Giọng nói: tiếng nói chuẩn là cần thiết, bạn cũng nên tập thở bằng bụng để cho hơi được dài , thường xuyên đọc văn và hành văn để có lời nói hay, cũng cần phải tập sử dụng nhiều giọng điệu khác nhau.  Không phải ai sinh ra cũng có giọng nói hay, nhưng nếu kiên trì tập luyện, giọng nói của bạn sẽ có sức lôi cuốn khán giả.

       – Ứng khẩu : viết dàn bài ra giấy, tập nói một mình nhiều lần, bạn sẽ luyện được khả năng xử lý ngôn từ nhanh. Đồng thời, thường xuyên thu thập dụng ngữ , lời hay, cách dùng từ ngữ lạ từ sách báo, trong khi nói chuyện.

       – Cử chỉ : tập sử dụng các cử chỉ của  tay, nét mặt để thể hiện tình cảm trong khi thuyết trình.

       Để quá trình rèn luyện này có hiệu quả, cách tốt nhất là cùng học theo nhóm, tham gia sinh hoạt câu lạc bộ, có như vậy bạn mới được thực hành nói trước mọi người.

       Luyện tập ngay trước khi thuyết trình :

       –    Chọn trang phục phù hợp chủ đề sẽ tạo ấn tượng đầu tiên tốt đẹp cho khán giả và giúp bạn tự tin hơn.

       Khớp với các thiết bị phụ trợ và với các phần khác của chương trình. Đặc biệt khi thuyết trình theo nhóm thì phải có buổi thao luyện cùng các thành viên khác để có sự thống nhất và logic trong cả buổi thuyết trình.

       – Xử lý sự lo lắng và căng thẳng khi thuyết trình

       Hãy hình dung tưởng tượng trước như một buổi thuyết trình thật thành công, hãy tưởng tượng ra cảnh mình đang diễn thuyết say sưa, tiếng nói thanh thoát, rõ ràng, lòng đầy tự tin. Phải thấy nó sinh động như thật và càng chi tiết càng tốt. Hình dung nó từ bước đầu tiên cho đến khi kết thúc…

       Não bộ của chúng ta là một cơ quan khá thú vị, nó không thể phân biệt sự khác nhau giữa những hoạt động thực sự và giả định. Giống như vậy, bạn cũng có thể hoàn thiện khả năng diễn thuyết của mình bằng cách hình dung tưởng tượng khán giả đang lắng nghe bạn nói. Sự luyện tập này là một quá trình tạo nên sự quan hệ giao tiếp một cách tự nhiên, cho dù là bạn tự nói trước gương một mình hay trước nhiều người cũng thế.

       Đây là kinh nghiệm của nhiều diễn giả nổi tiếng, họ từng là những người rụt rè, xấu hổ, thậm chí có tật nói lắp và ngọng nghịu, nhưng nhờ phương pháp luyện tập này nên họ đã dẹp bỏ được nỗi sợ nói chuyện trước đám đông, trở thành những bậc diễn thuyết lừng danh. Luyện tập như thế, bạn sẽ thấy ngày càng bình tĩnh, bớt căng thẳng, bạn sẽ ngày càng bạo dạn, vững tâm và tự tin hơn.

II.               Các giai đoạn trình bày bài thuyết trình

1. Phần mở đầu

       a. Đưa ra một thông báo hoặc thống kê theo cách làm cho người khác phải giật mình.

       b. Hãy bông đùa một chút:  và dĩ nhiên là có liên quan đến chủ đề. Không phải ai cũng thích sự hài hước và sẽ hơi mạo hiểm nếu bạn hoàn toàn không biết gì về người nghe, nhưng thực sự sẽ không có cái gì có thể đánh gục khán giả của bạn hiệu quả bằng những tiếng cười thoải mái.

       c. Đưa ra những trích dẫn phù hợp ( hoặc câu danh ngôn nổi tiếng )

       Ngoài việc trình bày cho mọi người hiểu về chủ đề, bạn cũng có thể tạo ra sự tín nhiệm từ phía người nghe bằng cách chứng minh rằng bạn nắm rõ về đề tài mình nói đến mức có thể tìm ra những trích dẫn vô cùng phù hợp.

       d. Thuật lại một câu chuyện có liên quan

Hầu hết mọi người chỉ diễn thuyết một vài lần trong đời nhưng chúng ta lại kể chuyện hằng ngày. Kể ra một câu chuyện nào đó có thể là cách thoải mái và tự nhiên để tạo đà cho phần còn lại của bài diễn văn.

       e.  Sử dụng câu hỏi tu từ : Là câu hỏi với câu trả lời là hiển nhiên, có tác dụng lôi kéo sự chú ý của khán giả.

       2. Phần chính:

       a.    Ngôn ngữ nói: Diễn thuyết hay đọc 

    Thuyết trình một cách tự nhiên, như đang trò chuyện với khán giả. Tránh nói một cách đều đều như trả bài, cũng không nên chỉ nhìn và đọc lại bài thuyết trình đã chuẩn bị sẵn.

       – Sự nhiệt tình: chứng tỏ quan điểm rõ ràng và tích cực, niềm yêu thích về chủ đề bạn đang nói thông qua giọng nói và các biểu cảm trên nét mặt. Nét mặt tươi vui, đừng quên những nụ cười sẽ là vũ khí giúp bạn tự tin hơn và lấy thiện cảm với người nghe

       – Sự rõ ràng: giọng điệu của bạn cần rõ, chậm, đủ nghe, tránh nói lắp bắp và lòng vòng, lan man chỉ một vấn đề

       -.Trình bày ngôn từ thật đơn giản, dễ hiểu để tránh việc người nghe hiểu nhầm và sẽ gây khó khăn cho bạn lúc đặt và trả lời câu hỏi. Sử dụng thành thạo phương tiện hỗ trợ để giúp người nghe hiểu hơn.

       b. Ngôn ngữ cơ thể: 

       – Giao tiếp bằng mắt (eye contact): phải duy trì sự giao tiếp bằng mắt với khán giả để tăng sự tin cậy, tăng sự thích thú, tập trung nơi khán giả, và bạn cũng có thể nhận ra được sự phản hồi ngầm từ khán giả đối với bài thuyết trình của mình. Nếu số lượng khán giả đông, hãy nhìn lướt một lượt, còn nếu bạn không thấy thoải mái khi nhìn thẳng vào mắt thính giả thì hãy nhìn vào vị trí khác trên khuôn mặt, có thể là mũi .

       – Nét mặt: giữ nét mặt thân thiện , cởi mở . Kể cả khi bạn căng thẳng, nhờ nụ cười đó mà khán giả cũng sẽ đánh giá cao thái độ tích cực của bạn, và bạn sẽ cảm thấy thư giãn hơn. Đừng để quá nghiêm nghị hay cứng nhắc từ đầu đến cuối.

       – Điệu bộ: giữ điệu bộ của bạn một cách tự nhiên, tránh những cử chỉ lặp lại. Dùng cử chỉ của bạn: như tay  để nhấn mạnh các điểm chính và thu hút sự chú ý nơi khán giả

       – Cách đi đứng: một dáng điệu và sự di chuyển tốt sẽ truyền tải được sự tự tin, chuyên nghiệp, và đáng tin cậy ở chính bạn.

Ko nên di chuyển quá nhanh hoặc quá chậm gây phản cảm cho người nghe. Cần chú ý khi đi lên bậc thuyết trình vì không có gì làm cho sự tin cậy của thính giả đối với bạn giảm đi bằng những việc đại loại như vấp té trên đường bước lên trước người nghe

       c.     Phương tiện trợ giúp (visual aid): 

       Sử dụng các thiết bị hỗ trợ một cách bài bản, chính xác. Thường là powerpoint, tranh ảnh, đồ thị…Các phương tiện nhìn nên:

       –  Đủ lớn để khán giả có thể thấy rõ.

       – Được đặt tại vị trí dễ nhìn, không đứng che tầm nhìn khán giả.

       – Đơn giản và dễ hiểu: Các câu thể hiện trên màn hình cần đơn giản, ngắn gọn và nêu ra ý chính mà thôi. Mục đích của các câu này là để giúp người thuyết trình dễ dàng theo sát được nội dung theo cách logic nhất, đồng thời giúp người nghe tiện theo dõi và tránh được sự rườm rà. Mỗi trang thuyết trình (slide) cần từ 3 đến 5 câu là hợp lý.

       d. Giao lưu khán giả :

       – Thỉnh thoảng hỏi xem sự nắm bắt của khán giả tới đâu . Bác Hồ đã có  câu nói nổi tiếng: ”Tôi nói đồng bào nghe rõ không?” rất hiệu quả.

       – Đặt câu hỏi liên quan đến nội dung cần nói, để khán giả được suy nghĩ trước, và họ sẽ cảm thấy liên quan hơn và dễ tiếp thu hơn. Khi đó người thuyết trình phải phản ứng nhanh, làm sao vẫn dẫn câu chuyện theo ý ban đầu của mình, đừng để bị câu trả lời của khán giả làm lạc đường.

       e.    Giải quyết câu hỏi:

       – Nêu rõ cho khán giả biết thời điểm đặt câu hỏi ( sau mỗi đoạn nói, sau khi kết thúc, hay bất cứ lúc nào ) phù hợp với buổi thuyết trình hôm đó. Cũng có thể giới hạn số câu hỏi và yêu cầu từng người hỏi một.

       – Đối với các câu hỏi cố tình dồn bạn vào chân tường, hãy mỉm cười và bình tĩnh tìm một câu trả lời tích cực.

       Nếu bạn không biết câu trả lời, có thể nói “ Hiện tôi chưa có câu trả lời, bạn có thể để lại danh thiếp, và tôi chắc chắn sẽ gửi câu trả lời cho bạn sau “ Tuy nhiên , chỉ làm điều này 1 đến 2 lần thôi.

Nếu bạn biết một người trong khán giả có thể giúp bạn trả lời, hãy giới thiệu người đó.

       f. Tâm thế khi thuyết trình :

       Tự chủ, không lo lắng, hăng hái, nhiệt tình là cần thiết khi bạn muốn truyền đạt lại cho người khác. Điều này có được khi bạn có sự chuẩn bị tốt ( nội dung, thiết bị, luyện tập,… )

       3. Kết thúc bài thuyết trình:

       – Đưa ra thách đố hay lời kêu gọi cho thính giả: Cách kết thúc này rất có tác dụng ở những bài thuyết trình mang tính thuyết phục người nghe

       – Tóm tắt những ý chính: Một bản tóm tắt sẽ đặc biệt thích hợp cho những bài nói dài, chia làm những luận điểm cụ thể

       – Cung cấp những trích dẫn thích hợp.

       – Minh họa để tiêu biểu hoá các ý.

       – Đưa ra những lí do để chấp nhận và thực hiện các đề nghị được ủng hộ

       III. Sau khi thuyết trình

       Lấy ví dụ bạn tổ chức buổi thuyết trình giới thiệu nhãn hiệu xe ô tô của hãng. Công việc sau khi buổi thuyết trình của bạn là gì?Đó là: 

       – Thống kê được đánh giá của khách hàng về buổi giới thiệu. Nó không chỉ cho ta biết sự quan tâm của họ tới sản phẩm mà còn đánh giá về điểm đạt và chưa đạt của buổi giới thiệu từ khâu tổ chức tới thực hiện

       – Có thể cung cấp cho người tham dự 1 số tài liệu hay quà lưu niệm để nhắc họ nhớ tới buổi thuyết trình. Hay mục đích là tạo 1 hình ảnh trong trí nhớ của họ về sản phẩm.

       – Giữ liên lạc được với các vị khách mời, người tham dự. Bởi họ có thể không là khách hàng của bạn sau buổi giới thiệu này, nhưng vẫn là khách hàng tiềm năng cho lần sau.

       Vậy các điều cần làm sau 1 buổi thuyết trình là:

       – Thống kê đánh giá của người tham gia

       – Cung cấp tài liệu hay tặng vật

       – Giữ liên lạc với những người tham gia

       IV. Kỹ Năng Thuyết Trình: 8 Điều Cần Tránh

       1. Đừng đọc

       Không nên đọc một bài phát biểu đã viết sẵn trên giấy. Trong trường hợp bạn có một bài phát biểu dài, chỉ nên đọc các trích dẫn, số liệu phức tạp.

       Khi bạn thuyết trình với powerpoint, tuyệt đối không nhìn vào và đọc – khán giả có thể tự làm điều đó. Khi slide hiện ra, bạn nên ngừng một khoảng thời gian để khán giả đọc (đằng nào thì họ cũng chẳng để ý những gì bạn nói khi đó).

       Đọc những gì đã viết sẵn hoặc trên powerpoint thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với khán giả. Nó có nghĩa là: “Khán giả không hề quan trọng đối với tôi nên thậm chí tôi không cần học thuộc các thông tin đó khi trình bày”.

       2. Đừng thờ ơ

       Nếu bạn nói như thể khán giả không tồn tại, bằng cách nói chuyện với bức tường phía sau hoặc những ánh mắt thiếu tập trung thì có nghĩa bạn đang nói với họ rằng họ không đáng để bạn chú ý đến. Đôi khi bạn làm vậy nhằm giảm bớt nỗi lo lắng khi mọi người đều hướng mắt vào mình. Vì vậy, mấu chốt là bạn cần thật sự tự tin, chiến thắng nỗi sợ nói trước đám đông.

       3. Đừng lừ đừ

       Nguyên tắc chung khi nói trước đám đông là đứng thẳng người. Một điều cần lưu ý là không nên cho tay vào túi quần khi nói. Mặc dù trong một số trường hợp, cử chỉ này được coi là bình thường. Bàn tay chính là ngôn ngữ cơ thể có tác động mạnh nhất khi nói trước công chúng.

       4. Đừng nói “à”, “ừm”, “ờ”

       Chúng ta rất thường sử dụng những từ như “à”, “ừm” và “ơ” khi chúng ta suy nghĩ. Điều này ngụ ý bạn có vẻ không chắc chắn lắm. Khán giả sẽ cảm thấy khó hiểu và không tin tưởng những gì bạn nói.

       5. Đừng hấp tấp

       Khi bạn cảm thấy lo lắng, một phản ứng là bạn có thể là tăng nhanh tốc độ nói, vì trong tiềm thức bạn muốn cố gắng kết thúc phần thuyết trình càng sớm càng tốt. Khi bạn nói chuyện tốc độ nhanh, người nghe nhiều khả năng sẽ bỏ lỡ hay quên hẳn đi những điều bạn đang đề cập đến. Nếu diễn đạt những ý tưởng phức tạp, bạn nên dành một thời gian để mọi người nắm bắt và hiểu được vấn đề.

       6. Đừng lãng phí thời gian

       Ngược lại với hấp tấp vội vã là dây dưa lãng phí thời gian, nói một cách chậm rãi từ tốn như thể bạn đang có rất nhiều thời gian cho phần trình bày của mình. Nó sẽ khiến cho người nghe cảm thấy chán ngắt.

Một trường hợp phổ biến là bình luận lạc đề (bình loạn) hay sa đà vào nội dung phụ. Có thể bạn rất hứng thú với những gì mình nói nhưng khán giả thì ngáp liên tục.

       7. Đừng nói xin lỗi

       Tránh xin lỗi và đặc biệt khi nó làm cho bạn trông không đủ năng lực và vô tâm. Điển hình là đừng bao giờ bắt đầu bài thuyết trình bằng câu “Xin lỗi nhưng tôi không có thời gian chuẩn bị kĩ” vì điều này ngụ ý là khán giả cảm thấy bị xem là họ không quan trọng đối với bạn.

       8. Đừng thiếu tôn trọng

       Hãy luôn luôn và luôn luôn tôn trọng khán giả, ngay cả khi họ thô lỗ, ngu ngốc hay vô cảm. Trình bày thật tốt những gì bạn đã chuẩn bị và hãy lắng nghe cẩn thận những lời nhận xét . Nếu ai đó chỉ trích, thì bạn không nên tham gia vào trận đấu khẩu. Bởi khi đó bạn trở thành một diễn giả tệ hại, ngay cả khi bạn chưa bắt đầu phần nói của mình. Nên tôn trọng quan điểm của họ, ngay cả khi bạn không hoàn toàn đồng ý điều đó.

       V. 6 Kỹ Thuật Điều Khiển Giọng Nói

       Giọng nói của bạn là khẩu thần công tạo nên sức mạnh cho bài thuyết trình. Bạn có thể nói cùng một từ nhưng biểu thị năm ý nghĩa khác nhau chỉ bằng cách thay đổi giọng điệu. Hầu hết diễn giả nổi tiếng đều sử dụng các cách phát âm đa dạng và thường xuyên thay đổi nhịp điệu của lời nói. Để tăng hiệu quả của bài thuyết trình, bạn cần rèn luyện 6 kỹ thuật điều khiển giọng nói sau:

       1. Nhấn giọng

       Cùng một câu nói nhưng khi nhấn giọng ở những vị trí khác nhau, bạn sẽ tạo ra nhiều sắc thái ý nghĩa khác nhau. Khán giả sẽ không nhận ra đâu là vấn đề quan trọng trong bài thuyết trình của bạn nếu không nhấn giọng. Nghiên cứu cho thấy, những từ ngữ được nhấn mạnh, sự chú ý của khán giả tăng lên gấp 3 lần so với từ ngữ bình thường.

       2. Nhịp điệu

       Nhịp điệu là tốc độ lời nói của bạn. Những người nói nhanh thường có khả năng tư duy nhanh nhạy và hiểu biết hơn, do đó tạo được uy tín, sự tin cậy và thuyết phục được khán giả.

       Tốc độ nói trung bình của chúng ta là 100 – 120 từ/phút, trong khi khả năng nghe lại cao gấp 3 lần (theo wiki). Nghĩa là nếu ta chỉ nói với tốc độ trung bình, khán giả sẽ còn thời gian để suy nghĩ những lập luận phản biện. Nói nhanh sẽ khiến tâm trí người nghe bị cuốn theo và không thể tập trung vào điều đó.

       3. Từ đệm

       Từ đệm như “à”, “ừm”, “ờ” là một trong những lỗi phổ biến và khó sửa của hầu hết mọi người khi thuyết trình. Để khắc phục, một số diễn giả thường lặp lại hai hoặc ba từ đầu tiên của câu để trí não họ có thể bắt kịp và hoàn chỉnh ý tưởng sắp trình bày. Một số khác có thể nói “Tốt rồi” ở cuối mỗi câu như thể đang kiểm tra liệu người nghe có hiểu điều họ nói không.

       4. Âm vực

       Âm vực là độ cao, thấp của giọng nói. Để thuyết trình hiệu quả, âm vực thấp, tức là giọng trầm là tốt nhất. Giọng trầm được cho là biểu thị cho sức mạnh và thể hiện sự chân thành, đáng tin cậy. Rất nhiều diễn giả đã khổ luyện để có làm trầm giọng của mình. Một số thậm chí còn uống trà nóng trước khi thuyết trình để tạo ra chất giọng vang và trầm ấm.

       5. Âm lượng

       Rõ ràng bạn sẽ chẳng thể thuyết phục được ai nếu họ không nghe thấy bạn nói gì. Có 2 yếu tố ảnh hưởng đến âm lượng giọng nói của bạn.

Khách quan là các thiết bị khuyếch đại âm thanh khi thuyết trình. Hãy kiểm tra thật kỹ để đảm bảo chúng hoạt động tốt và mọi vị trí trong khán phòng đều có thể nghe tiếng nói của bạn.

       Chủ quan là kỹ thuật lấy hơi của bạn. Để giọng nói có âm lượng cao và hơi dài, bạn cần rèn luyện cách hít thở sâu bằng bụng. Các diễn giả nổi tiếng cũng như các ca sĩ là bậc thầy trong cách lấy hơi và ém hơi bằng bụng.

       6. Ngắt giọng

       Ngắt giọng là một thủ thuật thường xuyên được sử dụng để thu hút sự chú ý tối đa của khán giả. Khoảng thời gian ngắt giọng sẽ giúp khán giả chuẩn bị và chăm chú lắng nghe điều bạn sắp nói. Còn bạn có thể tận dụng để lấy lại phong thái đĩnh đạc, tự tin. Thủ thuật này đặc biệt hiệu quả khi bạn đã tạo ra được cao trào trong bài thuyết trình của mình. Ngược lại, tuyệt đối không sử dụng ngắt giọng khi không khí khán phòng đang lắng xuống. Khi đó, ngắt giọng sẽ bị hiểu nhầm là kết thúc bài thuyết trình.

       VI. Những kỹ năng giúp bạn tự tin khi trình bày trước đám đông

       Phát biểu trước nhiều người là việc tương đối khó khăn đối với hầu hết mọi người. Vì vậy chúng ta thường hay bối rối không biết xử lý tình huống này như thế nào. Nếu bạn đã có sự chuẩn bị, bạn sẽ tránh khỏi việc trở thành “anh hề” trước mọi người.

       Một khi bạn đã vượt qua những nỗi sợ hãi khi nói trước đám đông, bạn có thể bắt đầu học những kỹ năng giúp bạn trở thành một nhà hùng biện.

       Sau đây là những gợi ý nhỏ giúp bạn có thể học cách thuyết trình một cách thành công nhất.

       Viết ra giấy

       Điều tệ nhất mà một người diễn thuyết mắc phải là “cháy” bài phát biểu. Thông thường chúng ta nói quá nhanh hoặc không còn gì để nói trong khi thời gian vẫn còn quá nhiều. Do vậy, cho dù bài phát biểu mà bạn dự định ngắn đến đâu, thì bạn vẫn phải chuẩn bị trước. Nếu không làm vậy, sự căng thẳng và bối rối có thể làm cho bạn như bị “đông cứng” trước mọi người.

       Đừng đọc

       Viết bài phát biểu ra chưa đủ; bạn phải nói được như đang đứng trước mọi người. Nếu quên những điểm mấu chốt, hãy ghi chú vào tờ giấy nhỏ và xem lại khi cần thiết. Tuy nhiên diễn thuyết không phải đơn giản là cầm tờ giấy được vạch sẵn và đọc to, rõ ràng.

       Hiểu rõ chủ đề định nói

       Người nghe sẽ lúng túng nếu không biết người diễn thuyết đang nói về chủ đề gì. Hãy chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung và các yếu tố liên quan để làm nổi bật lên điều bạn muốn nói.

       Hiểu người nghe

       Phòng họp của những kẻ huênh hoang khoác lác sẽ khác phòng họp của những người giản dị và đúng mực. Bằng việc đánh giá đối tượng của buổi diễn thuyết, bạn có thể lựa chọn nên và không nên nói điều gì.

       Hãy nhìn lướt qua người nghe

       Bạn nên nhìn vào những người khác nhau hơn là nhìn vào một điểm cố định. Nếu điều đó làm bạn không thoải mái, hãy nhìn phía trên đầu họ hơn là nhìn vào mặt họ.

       Nói với âm lượng lớn hơn

       Kể cả có một cái micrô, nếu bạn muốn những người đứng cuối cùng cũng có thể nghe thấy bạn rõ như bạn đang đứng cạnh họ. Đừng hét mà hãy nói thật to.

       Nói có âm điệu

       Tốc độ nói của bạn nên phù hợp với tính chất của buổi họp. Nếu bạn nói nhanh quá, mọi người tưởng là bạn muốn nhanh rời khỏi buổi họp và họ sẽ không để ý những gì bạn nói. Nếu bạn nói chậm quá, có thể bạn sẽ nghe thấy những tiếng ngáy của người ngủ gật. Bây giờ bạn đã biết những điều cơ bản và tốt nhất của kỹ năng thuyết trình.

       Trong trường hợp đọc bài điếu văn

       Đây là một cơ hội để nói trước mọi người mà không một ai mong muốn. Thật khó khi có một bài diễn văn bao gồm cả sự ra đi của một người và hy vọng về một sự tồn tại của họ.

       Tóm tắt cuộc đời

       Nội dung chính trong bài phát biểu của bạn nên là những ảnh hưởng tốt của người đã mất khi họ còn sống. Kể lại câu chuyện cuộc đời của họ, đặc biệt là cách mà họ làm cho những người khác yêu quý, và vai trò của họ như là cha mẹ, bạn bè và đồng nghiệp.

       Hãy dùng những giai thoại (chuyện vặt)

       Đừng ngại nói về một buổi câu cá mà bạn và anh ấy cùng đi. Những câu chuyện bình dị sẽ giúp người nghe hiểu rõ hơn về tính cách của người đã mất.

       Hãy thật tự nhiên

       Đây là một kỹ thuật của hùng biện rằng không nên nói giọng như đang diễn lại; nên gợi lại những khoảnh khắc tốt đẹp như là chúng có rất nhiều. Cũng như vậy, hãy nhớ rằng rất bình thường nếu như bạn khóc, nhưng vì đây là lời nói tỏ lòng kính trọng đối với người đã mất, nên bạn cần duy trì sự điềm tĩnh. Hãy có một bài phát biểu đáng ghi nhớ và phù hợp. Hãy nhớ rằng bài phát biểu không phải là về bạn Bạn không phải là nhân vật trung tâm của bài phát biểu này. Đây không phải là lúc để thể hiện rằng bạn dũng cảm, thông minh hay rộng lượng; đây là lúc cần có lời tạm biệt cho người mà ta yêu quý.

       Nói thế nào khi được khen thưởng

       Có thể bạn phải trải qua sự hồi hộp thiếu tự tin ở lần xuất hiện đầu tiên trên sân khấu, nhưng nếu bạn buộc phải có một bài diễn thuyết khi bạn được trao giải chẳng hạn. Bạn đã được tuyên bố là trúng giải và phải lên sân khấu để nói.

       Hãy thật lịch thiệp

       Úi chà, bạn vừa được nhận một phần thưởng. Thật phấn khởi, đó là giải thưởng khoa học hay giải thưởng nghệ thuật. Hãy cảm ơn tổ chức và những người đã trao giải thưởng cho bạn. Tán dương họ và công việc to lớn mà họ làm.

       Hãy thật khiêm tốn

       Bạn không phải là một vị thánh và không có ai công nhận điều này, vì vậy hãy thật khiêm tốn và biết ơn. Có thể bạn sẽ gây khó chịu nếu không để ý cảm ơn tới những người đã tổ chức và lựa chọn mình; mặt khác, với sự thể hiện như vậy, phần thưởng có vẻ không đáng dành cho bạn.

       Hãy chắc chắn rằng độ dài của bài phát biểu là phù hợp

       Khi bạn biết rằng mình được đề cử một giải thưởng, hãy hỏi người chịu trách nhiệm chương trình xem bạn có thể nói trong bao lâu. Bằng cách này, bạn có thể điều chỉnh lượng thông tin cho phù hợp với thời lượng cho phép.

       Hãy chuẩn bị trước

       Nếu bạn đã viết trước một vài chữ, tổ chức trao giải cho bạn sẽ thấy rằng bạn đón nhận giải thưởng một cách nghiêm túc và thực sự đó là niềm tự hào lớn của bạn. Bạn nên luyện tập nó trước buổi lễ để có thể xuất hiện một cách tự nhiên và đừng quên những cái tên quan trọng.

       Được chuẩn bị

       Trước khi cơ hội nói trước mọi người đến và buộc bạn phải thể hiện tài ăn nói của mình, bạn cần nhớ rằng điều làm nên một người ăn nói tốt là sự tự tin. Sự tự tin, đến lượt nó, bắt nguồn từ những cơ sở/chứng cứ tốt. Nếu bạn trực tiếp tham gia vào từng công việc/công đoạn, bài phát biểu của bạn sẽ rất tự nhiên và người nghe sẽ rất chủ động nghe. Bạn sẽ được xem như là một chuyên gia.

___________________________________________________________

bài 2

1. Tại sao cần đào tạo kỹ năng thuyết trình?

  • Đảm bảo đưa được thông điệp chính tới người nghe
  • Để dấu đi những biểu hiện ngại ngùng – thiếu tự tin
  • Để tối đa sự ảnh hưởng trong giọng nói của bạn
  • Để có được ngôn ngữ cơ thể mạnh mẽ nhất
  • Để thiết kế tài liệu hiệu quả hỗ trợ buổi thuyết trình
  • Để mang tới những bài thuyết trình hiệu quả
  • Những điều ko nên làm khi thuyết trình?

2. Mục tiêu của thuyết trình

Sự chú ý của người nghe là yếu tố quan trọng nhất của việc thuyết

trình chứ không phải là sự truyền thông điệp hay sự tiếp nhận. Toàn bộ sự chuẩn bị, thuyết trình và nội dung của bài thuyết trình vì thế phải tập trung vào người nghe chứ không phải người nói.

Vấn đề chủ yếu của mục tiêu này chính là khán giả mà bạn đang

hướng tới.

3. Kế hoạch

Cụ thể hóa mục tiêu của bạn.

  • Việc xác định điểm bắt đầu trong bất cứ bài thuyết trình nào là để cụ thể hóa một mục tiêu mong muốn.
  • Cần thật đơn giản, Tập trung – Ngắn gọn là chìa khóa quyết định
  • Nếu bạn không tập trung vào mục tiêu của mình, thì người nghe cũng không có lý do để tập trung.

Xác định người nghe.

Nhiệm vụ tiếp theo là xác định người nghe để biết được cách tốt

nhất khiến cho họ tiếp nhận được những mục tiêu và thông điệp của

bạn. Vậy nên bạn cần xác định mục tiêu và mong muốn của họ khi

tham dự bài thuyết trình của bạn

Cấu trúc

Tất cả các bài thuyết trình cần có cấu trúc rõ ràng; một bài nói

không có cấu trúc rõ ràng sẽ là vô nghĩa. Nếu bạn không sắp xếp

suy nghĩ của bạn một cách rõ ràng, người nghe sẽ không bao giờ

có thể nắm bắt được

Tranh luận liên tục

Một trong những cấu trúc đơn giản nhất văn nghị luận. 

Kim tự tháp

Có hai ưu điểm đối với phong cách thuyết trình này. Đầu tiên, nó có

thể thu hút người nghe vào những ý tưởng chính. Ứu điểm tiếp theo

là thời gian của bài thuyết trình có thể dễ dàng thay đổi bằng cách

bỏ bớt bài nói.

Sandwich kẹp thịt

Đơn giản nhất và đi thẳng vào vấn đề. Đây là kiểu bố cục đơn giản

(bắt đầu – giữa – Kết thúc) trong đó vấn đề chính của bài thuyết

trình nằm ở giữa  và được xử lý bằng lời giới thiệu và tiếp sau bởi

lời kết – đánh giá.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây