Thomas Jefferson – Tổng Thống Đầu Tiên Đắc Cử Trong Cuộc Bầu Cử Lưỡng Đảng

43
Thomas Jefferson

Thomas Jefferson là tổng thống thứ 3 của nước Mỹ. Vai trò của Thomas Jefferson là điều không thể phủ nhận khi ông là một trong 5 người đã tạo nên bản Tuyên ngôn Độc lập 1776, là tác giả của Đạo luật Virginia về tự do tín ngưỡng và là cha đẻ của Đại học Virginia. Thế nhưng, ông cũng được xem là tổng thống nghèo nhất lịch sử, đến nỗi phải đệ đơn xin bán đấu giá tài sản lúc cuối đời.

Một học sinh xuất sắc 

Thomas Jefferson chào đời vào ngày 13 tháng 4 năm 1743 tại Shadwell, quận Goochland, Virginia, vùng đất mà ngày nay thuộc quận Albemarle. Cha của ông là ông Peter Jefferson, xuất thân từ tầng lớp nông dân nghèo và gắn mình với nông trại mênh mông. Mẹ ông là bà Jane Randolph, là con gái của Isham Randolph, một thuyền trưởng và thỉnh thoảng cũng canh tác đồn điền. Bà là một người thuộc tầng lớp thượng lưu danh giá nhất xã hội thời bấy giờ. Nhờ mẹ Thomas Jefferson có được một chỗ đứng vững chắc trong giới quý tộc. Đồng thời, ông cũng được học cùng những đứa trẻ nhà Randolph quyền quý.

Thomas Jefferson dành một tình yêu đặc biệt cho sách. Đến khi trở thành ông chủ Nhà Trắng người ta thống kê được rằng Thomas Jefferson có 6487 cuốn sách. Trong đó những cuốn sách về La Mã và Hy Lạp đã đặt nền móng đầu tiên cho tư tưởng về chính trị độc lập và quyết đoán của ông sau này. Ngoài sở thích đọc sách, ông còn có lòng say mê đối với các môn Khoa học tự nhiên và thích cưỡi ngựa. Khi lên 9 tuổi ông học thêm các tiếng khác như tiếng Latin, Hy Lạp và Tiếng Pháp. 

Khi Thomas 14 tuổi, người cha đột ngột qua đời, gia đình ông rơi vào tình trạng khó khăn khi mà mẹ ông phải gồng gánh để nuôi 9 người con. Không lâu sau đó, một người bạn thân thiết của gia đình tên William Randolph đã đứng ra giúp đỡ cho đến khi Thomas hoàn tất việc học. Dù thế Thomas thừa biết rằng mình phải trưởng thành thật nhanh để gia đình có một chỗ dựa vững chắc. 

Năm 16 tuổi, Thomas Jefferson bắt đầu theo học đại học tại trường Đại học William & Marry tại Williamsburg. Hai năm học đầu Thomas Jefferson được học các môn Toán, Vật lý và Triết học do tiến sĩ William Small dạy. Thầy Small đã truyền cho ông nhiều nhiệt huyết với những bài học cuộc đời của các bậc vĩ nhân như John Locke, Francis Bacon hay Isaac Newton. Vốn thông minh và ham học hỏi, Thomas Jefferson luôn chứng tỏ vị trí đầu bảng trên mọi lĩnh vực. Ông thành thạo cả hai ngoại ngữ là tiếng Pháp, tiếng Hy Lạp và biết chơi cả đàn violin.  

Bỏ nghề luật sư sau 7 năm gắn bó

Năm 1762, Thomas Jefferson tốt nghiệp Đại học William & Marry loại xuất sắc. Tiến sĩ Small đã thu xếp để Thomas Jefferson học luật với vị Thẩm phán George Wythe, một trong các vị luật gia uyên thâm nhất của địa phương. Trong thời gian học Luật, Thomas dành mối quan tâm tới tình hình chính trị căng thẳng giữa nước Anh và thuộc địa Bắc Mỹ. Vị Thẩm phán uyên thâm ở địa phương đã ảnh hưởng rất nhiều tới Thomas. Sau này, ông trở thành một trong những người ký tên vào bảng Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ. Nhờ mối quan hệ với Tiến sĩ Small và Thẩm phán Wythe Thomas được giới thiệu đến gặp Thống đốc Francis Fauquier. 4 người thường gặp gỡ và trò chuyện vào buổi chiều tại Thư dinh của Thống đốc. Họ bàn luận về thời cuộc hoặc các bản nhạc thính phòng. Năm 1767, Thomas Jefferson được nhận vào Đoàn Luật Sư và bắt đầu hành nghề một cách khá thành công. Ông dành thời gian để qua lại giữa hai địa điểm là Williamsburg và Shadwell. Với vốn hiểu biết sâu rộng và tường tận Luật pháp nước nhà, ông đã xử thắng rất nhiều sự kiện ở Mỹ thời bấy giờ. Tuy nhiên, danh vọng và tiền bạc không đủ để giữ chân hiền tài khi mà ông dần dần có ác cảm với giới Luật sư đương đại. Những người chỉ bảo vệ những kẻ có tiền và sẵn sàng dẫm đạp lên mọi giá trị đạo đức. 

Sau 7 năm, Thomas Jefferson rút khỏi ngành luật và trở về với cuộc sống của một quý tộc nông thôn. 

Luôn bận tâm về các vấn đề xã hội

Những tưởng có thể an nhiên khi từ bỏ công việc Luật sư đang đà phát triển, thì Thomas Jefferson nhận ra rằng ông vẫn rất để tâm đến các vấn đề xã hội. Và điều đó đã không cho phép ông được sống ẩn dật ở chốn thôn quê lâu dài để hưởng thú vui. 

Trước khi từ bỏ việc Luật sư, tháng 5/1769 Thomas Jefferson được bầu vào Viện Lập Pháp xư Virginia và phục vụ ở nơi này tới năm 1775. Trong thời gian này, Thomas đã kêu gọi chống nhập cảnh và kêu gọi các xứ thuộc địa nên họp lại với nhau và cùng bày tỏ phản ứng. Vụ việc xảy ra sau khi nước Anh ban hành Đạo luật thêm thuế tại các vùng thuộc địa Bắc Mỹ.

Sau đó Thomas Jefferson được chọn để trở thành đại biểu cho hạt Albemarle tại Đại học Virginia lần thứ nhất, tiếp đến ông được cử đi tham dự Quốc hội Lục địa, một cuộc Hội nghị các đại diện đến từ 13 thuộc địa Bắc Mỹ. 

Tuy nhiên vì bệnh nặng ông đã gửi đến đó những bài viết nói rõ quan điểm của mình đối với cuộc khủng hoảng. Theo đó, ông lý luận rằng Quốc hội Anh không có quyền kiểm soát các xứ thuộc địa Bắc Mỹ. Jefferson cho rằng các thuộc địa hiện nay trung thành với vua nước Anh vì họ được tự do lựa chọn sự trung thành đó. Vào thời bấy giờ, phần lớn cư dân của xứ Virginia đều cho rằng phần lớn các quan điểm của Thomas Jefferson là thái quá. 

Mùa xuân 1775, Thomas Jefferson tham dự Đại hội Virginia thứ 2. Đại hội này đã chọn ông trở thành một trong những Đại biểu tham dự cuộc họp tại thành phố Philadelphia.Quốc hội Virginia đã nhờ Thomas trả lời một bức thư hòa bình của Lord North, Thủ tướng Anh thời đó. Khi ông này đề nghị rằng Quốc Hội Anh sẽ không đánh thuế người định cư tại Bắc Mỹ nếu những người này tự đánh thuế chính họ. 

Thomas Jefferson đã bác bỏ đề nghị này của Thủ tướng Anh và nhấn mạnh rằng một chính quyền phải được lập nên tại Bắc Mỹ cho các người thuộc địa. Sau đó, Quốc hội lục địa đã chấp thuận bức thư của Jefferson gửi cho Thủ tướng Lord.

Tham gia soạn thảo Tuyên ngôn độc lập 1776

Thomas đóng vai trò ngày càng tích cực trong phong trào đấu tranh giành độc lập. Những kiến nghị của ông trong Đoàn Đại biểu Virginia với Hội nghị Lục địa được công bố trong quyển sách nhỏ có tựa đề “Quan điểm tóm tắt về các quyền của nước Mỹ”. Những quan điểm đó đã đưa ông lên một trong những vị trí của một nhà lãnh đạo Cách mạng hàng đầu. Ông được cử làm công tác đặc biệt ở Anh và được các cộng sự chọn để cùng dự thảo bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776. Bản Tuyên ngôn đã biện hộ thế đứng của các cuộc cách mạng Hoa Kỳ, đồng thời nó cũng xác nhận niềm tin và các quyền lợi tự nhiên của tất cả mọi người dù ý tưởng này không phải là mới lạ. Bằng những lời văn bình dị, bản Tuyên ngôn đã làm cho mọi người đồng tình và được đánh giá là đã có mô tả đúng tinh thần độc lập của người Mỹ. 

Một thời gian sau khi tham gia soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập, Thomas Jefferson từ bỏ ghế đại biểu Quốc hội và dành mối quan tâm đến việc xây dựng bản Hiến pháp cho quê hương Virginia. Thomas hy vọng rằng nó sẽ xóa đi những cơ cấu quý tộc cổ xưa và tương lai để đặt nền móng Chính phủ của nhân dân.

Năm 1779 thì Thomas trở thành Thống đốc ở Virginia và giữ chức vụ này đến năm 1781. Năm 1783, trở lại tham gia Quốc hội một lần nữa, ông đứng đầu ủy ban được cử ra để xem xét hiệp ước hòa bình với Anh. Năm kế ông được cử làm công sứ đại diện cho chính phủ Mỹ non trẻ ở Pháp và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ này.

Trở thành Chính khách Hoa Kỳ

Từ năm 1789, với tư cách là ngoại trưởng Mỹ trong nội các của Tổng thống George Washington, ông đã công bố tư tưởng dân chủ mà dựa vào đó Đảng Dân chủ Hoa Kỳ được xây dựng. Chính điều này đã trải thảm đỏ cho Thomas trên chiến trường và nhận được ủng hộ đông đảo của các chính khách cũng như người dân.

Vào cuối nhiệm kỳ Tổng thống thứ nhất, Thomas nộp đơn xin từ chức vì muốn thoát khỏi “nghề làm chính trị đáng ghét”. Năm 1794, ông trở về cuộc sống ẩn dật, tuy nhiên nó không kéo dài được lâu. Các thành viên của Đảng dân chủ Cộng hòa đã ủng hộ và đề nghị Thomas Jefferson trở thành ứng viên tranh cử chức vụ Tổng thống với ông John Adams, một ứng viên của Đảng Liên bang. Cuối cùng ông Adams đã nhận được 71 phiếu cử tri và được bầu làm Tổng thống. Jefferson đắc cử Phó Tổng thống theo luật lệ thời bấy giờ. Trong thời gian đảm nhiệm chức vụ Phó Tổng thống Thomas Jefferson đã không hoạt động tích cực, nguyên nhân là do phần lớn nhân viên hành chính cao cấp là thành viên của Đảng Liên bang. Thomas tiếp tục củng cố Đảng Cộng hòa, kết quả là đã đạt được sự ủng hộ của các nông gia cỡ nhỏ, người định cư biên giới và giới lao động miền Bắc. Điều này đã khiến cho mối quan hệ giữa Thomas Jefferson và ông Adams ngày càng trở nên căng thẳng. Đến năm 1800, họ tuyệt giao với nhau.

Trong thời gian này, Thomas Jefferson đã viết ra cuốn “Sách hướng dẫn các Thực hành Nghị Viện”, ngày này Quốc hội vẫn còn sử dụng nhưng với hình thức đã được sửa đổi.

Thomas Jefferson
John Adams và Thomas Jefferson

Vào thời kỳ nhiệm kỳ của ông John Adams đã có nhiều chỉ trích từ báo chí và các diễn đàn. Để hạn chế các cuộc tấn công này, năm 1798 Quốc hội Hoa Kỳ thông qua “Các đạo luật ngoại kiều và chống nổi loạn”. Đạo luật này có thể khiến cho các công dân của một quốc gia thù địch có thể bị trục xuất hoặc bị cầm tù trong thời chiến, đồng thời cho phép kết án nặng nề bất kỳ kẻ nào có âm mưu hay có hành động chống chính quyền. 

Tại khắp nơi, dân chúng đã lên tiếng phản đối các đạo luật, vì nó tước đi các quyền tự do ngôn luận và báo chí nhất là của Đảng Dân chủ Cộng hòa. Thomas Jefferson đã đứng đầu cuộc phản đối đó, ông cùng với James Madison bí mật giúp đỡ việc soạn thảo “Nghị quyết năm 1798” của các Viện Lập Pháp Virginia và Kentucky. Theo đó, các tiểu bang có quyền vô hiệu hóa các hành động của Liên Bang bị coi là vi hiến nhằm bảo vệ và duy trì các tự do cá nhân. 

Tổng thống đầu tiên được bầu trong cuộc tranh cử Lưỡng Đảng

Năm 1800, các đảng viên đảng Dân chủ-Cộng hòa lại chỉ định Thomas Jefferson làm ứng viên Tổng thống và Đảng Liên bang tái đề cử John Adams. Trước đó Đảng viên Adams đã cảnh báo Đảng Dân chủ Mỹ rằng ông Jefferson là một nhà cách mạng, một kẻ vô chính phủ và là một người không có đức tin. Tuy nhiên, nội bộ đảng Liên bang đã bị chia rẽ. Thêm vào đó là Đạo luật ngoại kiều và chống nổi loạn, tất cả đều làm lợi cho Đảng Dân chủ Cộng hòa.

Tới kỳ kiểm phiếu, ông Jefferson giành được 73 phiếu cử tri so với 65 phiếu của ông Adams. Những người thuộc đảng Dân Chủ-Cộng Hòa đã ăn mừng nhưng rồi họ lại sớm thất vọng khi biết tin mỗi cử tri Dân Chủ-Cộng Hòa đã bỏ một phiếu cho ông Jefferson và một phiếu cho ông Burr, như vậy hai ông này đã bằng phiếu nhau dù rằng ý định của cử tri đoàn là bầu ông Jefferson làm Tổng thống. Tới lúc này, Hạ viện Hoa Kỳ phải đứng ra dàn xếp. Viện này lại gồm phần lớn những người thuộc đảng Liên Bang, họ ưa thích ông Burr hơn bởi vì họ cho rằng ông Burr dễ điều khiển hơn ông Jefferson. Nhưng ông Hamilton lại bất tín nhiệm ông Burr hơn là ông Jefferson, nên dùng ảnh hưởng khiến cho đa số đảng viên Liên Bang ủng hộ ông Jefferson. Cuộc bỏ phiếu cuối cùng diễn ra vào ngày 17 tháng 2 năm 1801, đã khiến ông Burr trở thành Phó tổng thống. Về sau, đã có một tu chính án theo đó mọi cử tri trong cử tri đoàn phải bỏ một phiếu cho chức vụ tổng thống và một phiếu khác cho chức vụ Phó tổng thống.

Hai nhiệm kỳ thành công rực rỡ

Trong bài diễn văn nhậm chức, ông Jefferson tuyên bố rằng mọi sự khác biệt về ý kiến không phải là sự khác biệt về nguyên tắc. Sau một thời gian ngắn, những người thuộc Đảng Dân chủ Cộng hòa đã chấp nhận nhiều ý tưởng của các Đảng viên Liên bang. 

Thomas Jefferson vốn là người không có khả năng diễn thuyết trước đám đông. Ông là người đầu tiên gửi tới Quốc hội Thông điệp hàng năm. Phương thức này được các Tổng thống noi theo tới năm 1913. Khi nắm quyền hành Tổng thống, Jefferson chủ trương rằng chính quyền Liên bnag nên đóng vai trò càng nhỏ, càng tốt. Và với sự giúp đỡ của Bộ trưởng Ngân khố Albert Gallatin một chính sách kinh tế giới hạn đã được hình thành, chính quyền giảm bớt các ngân khoản của các bộ sở đặc biệt là Hải quân và Lục quân. Bên cạnh đó Tổng thống Jefferson cũng cho rằng các chức vụ Liên bang nên được căn cứ vào sự xứng đáng.

Thomas Jefferson
Albert Gallatin

Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Thomas Jefferson phát triển thịnh vượng, do đó đây là lý do giúp ông đắc cử Tổng thống lần 2 vào năm 1804. Trong suốt hai nhiệm kỳ, Jefferson loại một số người đảng Liên bang và chỉ định người thay thế thuộc đảng Dân chủ Cộng hòa. Vào cuối nhiệm kỳ thứ hai, phần lớn các chức vụ quan trọng của Quốc gia là thành viên của đảng Dân chủ phụ trách.

Vào năm 1808, nhiều người mong đợi ông ra tranh cử một lần nữa nhưng ông đã từ chối, vì muốn theo gương của George Washington là rút lui sau hai nhiệm kỳ. Thomas Jefferson cũng nói rõ cho mọi người biết là ông ước mong James Madison sẽ là vị Tổng thống kế tiếp. Và trên thực tế thì Madison cũng đã thắng cử dễ dàng.

Thomas Jefferson rời khỏi chức vụ Tổng thống vào năm 1809, khi 65 tuổi. Ông đã cảm thấy tự do khi dùng thời giờ cho các bạn bè, sách vở, thư từ, đất đai và để vun trồng “các sự theo đuổi trầm lặng của Khoa học”. Ông đã viết: “Không một người tù nào cảm thấy nhẹ nhàng hơn tôi khi tôi trút được gánh nặng quyền lực”. Ông đã trải qua 15 năm cuối của cuộc đời, góp công vào việc thành lập Đại học Virginia (UVA) tại thành phố Charlottesville, khai trương vào năm 1825.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây